Lista zapisa - srpski redosled
a, b, c, č, ć, d, dž, đ, e, f, g, h, i, j, k, l, lj, m, n, nj, o, p, r, s, š, t, u, v, z, ž,


Br

Srpski

Vlaški

Komentar

Vrsta

Odobreno

Akcija
1  Ako ima dana, ima i leka. (Srp. paralela: Ako ima veka, ima i leka).  Dakă ĭastă ḑîļe, ĭastă şî ļak.  Lu kare Ursa a ursat sî traĭaskă măĭ mulće ḑîļe đi kît śe ţîńe buala, buala o să trĭakă, ĭel sa skuală, ş-o sî măĭ traĭaskă. — Kome je Sudbuna odredila da živi veći broj dana nego što traje bolest, on će ozdraviti, i živeče još.(izreka)     [Vidi]
2  Ako imaš svoga, imaš i boga.  Dakă aĭ pi a tĭeu, aĭ şî pi dumńeḑău.  (izreka)     [Vidi]
3  Ako je star, niko ga neće u loncu kuvati.  Dakă ĭe batrîn, ńima no-l puńe în uală să-l fĭarbă.  Aşa ḑîk muĭeriļi, mîritaće dupa uamiń batrîń. — Tako govore žene udate za starije muškarce.(izreka)     [Vidi]
4  Ako koza laže, ne laže rog.  Dakă minće kapra, nu minće kuornu.  (izreka)     [Vidi]
5  Ako lažem, dabogda nikad ne dohvatio sunce nogama, ni mesec rukama.  Dakă mint, dabuogda să nu măĭ ažung suarļi ku piśuarļi, ńiś luna ku mîna.  Kînd vrunu sa žuară đin glumă. — Kad se neko kune u šali.(kletva)     [Vidi]
6  Ako ti ruku ne pružam, ne moram da te gurnem.  Dakă mînă nu-ţ dau, nu ĭe muara să će-n ping.  Dakă nu puoţ să ažuţ la uom kînd kată vro ažutuare đi la ćińe, tu nu-l înpinźa să-ĭ fiĭe şî măĭ grĭeu. — Ako ne možeš da pomogneš čoveku onda kad od tebe traži neku pomoć, ti nemoj da ga odgurneš, da mu bude još teže.(izreka)     [Vidi]
7  Ako žena ne valja, bolje da joj umre čovek.  Dakă muĭarĭa nu ĭe bună, măĭ bińe să-ĭ muară uomu.  Uomu ĭe gazda muĭeri. — Muž je ženin gospodar. On odgovara za nju.(izreka)     [Vidi]
8  ALA IZ KLENA  ALA ĐIN ŹUGASTRU  (verovanje)     [Vidi]
9  ALA SA VELIKIM UŠIMA  ALA KU URĬEKIĻI MARĬ  Desanka lu Boža Kići (n. 1936) đin Tanda, satu đin rauonu Rîu Porĭeśi, opşćina Buor, puvestîaşće în graĭu iĭ, povasta „Ala mare, ku o urĭake aşćernută, şî ku una astrukată”. — Desanka Jović (r. 1936) iz Tande, sela u Porečkoj Reci (oština Bor), priča na svom dijalektu bajku „Velika ala, koja jedno uvo prostire, a drugim se pokriva”.(bajka)     [Vidi]
10  Bacio kašiku na tavan. (Umro je, ne treba mu više.)  A lupadat ļingura pi puod. (A murit, nu-ĭ măĭ trîabe.)  S-a ḑîs vrodată, đ-a ăla kare a murit. — Govorilo se nekada, za onoga ko je umro.(izreka)     [Vidi]
11  Badava imam boga, kad nemam svoga.  Đ-a fĭeća am pi dumńeḑău, kînd n-am pi a mĭeu.  (izreka)     [Vidi]
12  Badava imaš Boga, kad nemaš svoga.  Đafĭeća aĭ pi Dumńeḑău, kînd n-aĭ pi a tĭeu.  (izreka)     [Vidi]
13  BAJALICA OD IZDATA  ĎESKÎNŤEK ĎE IZDAT (1)  (bajalica)     [Vidi]
14  BAJALICA OD IZDATA  ĎESKÎNŤEK ĎE IZDAT (2)  (Prilog u obradi)bajalica  ne još   [Vidi]
15  BAJALICA OD IZDATA  ĎESKÎNŤEK ĎE IZDAT (3)  (Prilog u obradi)bajlica  ne još   [Vidi]
16  BAJALICA OD UROKA  ĎESKÎNŤEK ĎE ĎEOĬKĬ  Bajalica se govori detetu koje plače bez prestanka. Pretpostavlja se tada da ga je „urekla” neka osoba koja ima „zle oči”, i koja može pogledom da opčini dete, bilo zbog posesivne ljubavi, bilo zbog zlobe i zavisti.
bajalica     [Vidi]
17  BAJALICA PROTIV BOGINJA  ĐESKÎNĆIK ĐI BUBE  Đeskînćik đi bube, kare ļi dudîĭ ku pula mare. — Bajalica protiv boginja, koje teraš muškim udom.(bajalica)     [Vidi]
18  BAJALICA ZA LJUBAV  ĎESKÎNŤEK ĎE DRAGOSŤE  bajalica     [Vidi]
19  BAJALICA ZA ZAPISANO  ĎESKÎNŤEK ĎE SKRISĂ  Basma se govori devojci koja želi da se uda za onoga momka koga joj je sudbina zapisala u času rođenja. Ime devojke sastavni je deo basme, da bi suđenice znale kome treba da ispune zapisanu sudbinu. (Obrada basme u toku)(bajalica)     [Vidi]
20  BAJALICA ZA ZAŠTITU OD ŽIVIH VAMPIRA  ĐESKÎNĆEK ĐE MOROĬU ĂL VIU  Đeskîntă şî oameńi şî muĭeriļi.
Ku bît đe śeroń şî ku briśagu. Ĭa apă orĭ kătran într-un śob în śeua. Şî dakă ĭe kătran, puńe fuok în śob şî afumă vita, om, śe-ĭ bolnav. Dakă-ĭ apă îi dă să bĭe.

Bajanje izvode i muškarci i žene.
[Baje se] cerovim štapićem i nožem. Uzme se voda ili katran u neki sud. Ako je katran, metne se žar u sud i dimi stoka, ili čovek, koji je bolestan. Ako se baje vodom, daje im se da piju.
Sursa: Anuarul1942, p. 370
(bajalica)     [Vidi]
21  BAJALICA ZA „ODVEZIVANJE” SUĐENIKA  ĎESKÎNŤEK ĎE ĎEZĻEGAT SKRISA  Baje se osobi koja je dugo u bezbračnom stanju, ili nema sreće u braku. Smatra se da je neka vračara, po nalogu njenoga neprijatelja, bacila čini i vezala onu drugu osobu koju je Sudbina predodredila da bude njen bračni drug. Ovim bajanjem oslobađa se „skrisa” takve osobe, čime se otklanja prepreka za zasnivanje bračne zajednice u skladu sa onim što im je Subdina „zapisala” u času njihovog rođenja.
(bajalica)     [Vidi]
22  BAJALICA ZA „ZAPISANO”  ĐESKÎNĆIK ĐI SKRISĂ  Baje se momku ili devojci koji su sazreli za brak, ali nemaju ozbiljniju vezu. (Obrada basme u toku)(bajalica)     [Vidi]
23  BAJALICA „OD BOLJKE”  ĎESKÎNŤEK „ĎE BOALĂ”  Bajalica „od boljke” (padavice, epilepsije).(bajalica)     [Vidi]
24  BAJANJE REŠETOM ZA OMRAZU  ĐESKÎNĆIK ĐE МÎRZĂ KU ŚURU  Kum sa đeskîntat ku śuru đe mîrză. — Kako se rešetom bajalo za omrazu.
(bajalica)     [Vidi]
25  BAJANJE ZA ZAPISANO (SA ĐAVOLIMA KOD VRBE)  ĐESKÎNĆIK ĐI SKRISĂ (KU DRAŚI LA SALKĂ)  Rumîńi a krĭeḑut kă uomu traĭaşće kum ĭ-a skris ursatuoriļi kînd s-a naskut. Kînd traĭu dă la rău, măĭ mult ku suoţu, atunśa babiļi sokoćesk kă suoţu nu ĭe al ursat, numa vrunu altu, da skrisa luĭ traĭaşće în alt luok, ku alt suoţ, ş-aĭa traĭaşće ĭară rău. Đeskînćiko-sta, ku draśi la salkă, trăbe să înparekĭaḑă pi aăĭa kare sînt ursaţ să fiĭe parĭake. Fi-va unđ-o fi. Dakă sa đeskîntă ku draśi, đeskînćiku nu ĭe „ku al rău”, kă aiśa draśi ažută sî sa-ntuarkă traĭu la kaļa ursată, kî numa atunśa ĭe pi plaku lu dumńeḑîu.
(bajalica)     [Vidi]
26  BAJANJE ZA ZUBOBOLJU  ĐESKÎNĆIK ĐI MASAUĂ  (satira)     [Vidi]
27  BALADA O BABEJIĆU  KÎNĆIKU LU BĂBĂU  (balada)     [Vidi]
28  Bare da bude, a žabe će se skupiti.  Baltă să fiĭe, da bruoşćiļi sa adună.  (izreka)     [Vidi]
29  Batina zemlju drži.  Bîtu ţîńe pomîntu.  Numa ku sîla şî ku bataĭa sa ţîńe rîndu întra lumĭe pi pomînt. — Samo silom i batinom održava se red među ljudima na svetu.(izreka)     [Vidi]
30  Batrga se u izvoru,
Kao da je na umoru,
Ti ga vrebaš na pomolu.  
Rakaĭ-bikaĭ pin izvuară,
Or sî ĭasă, or sî muară,
Da-l aşćeţ ku gura guală.
  
(zagonetka)     [Vidi]
31  Bemte u dupence, mrtvog.  Futuće-n kuriţ, muort.  (psovka)     [Vidi]
32  Besposleni pop krsti svoja muda.  Puopa fara lukru îş boćaḑă kuaiļi.  (izreka)     [Vidi]
33  Bez rakije veselje nije.  Fara rakiĭe nu ĭe visaļiĭe.  (izreka)     [Vidi]
34  Bezglavi konj na putu bez trave.  Kalu fara kap pi drum fara ĭarbă.  (zagonetka)     [Vidi]
35  Bežiš od đavola, naletiš na vraga.  Fuź đi draku, daĭ đe prokļetu.  Đi rău nu puoţ sî skîăpĭ. — Od zla ne možeš uteći.(izreka)     [Vidi]
36  Biješ samar da oseti kobila.  Baţ samaru să priśapă nalba.  Kînd în taĭnă daĭ în okuol, să nu sa priśapă śe vrĭeĭ sî ḑîś, kum ĭapa nu priśape ńimika kînd daĭ în samar. — Kad se u razgovoru okoliši, da se ne oseti šta želiš da kažeš, kao što kobila ne oseća ništa kad je udaraš po samaru.(izreka)     [Vidi]
37  Bodlja crvena, starcu u dupe nabijena.  Un ţaruş ruoşu în kur la muoşu.  Kaldarĭa la kamin, atîrnată pi ḑalarĭ, da supt ĭa arđe fuoku. — Bakrač na kaminu, okačen o verige, a pod njim gori vatra.(zagonetka)     [Vidi]
38  Bog ga ubio, da ga ubije.  Bată-l domńeḑău, să-l bată.  (kletva)     [Vidi]
39  Bog te pokriva ponjavom, a đavo otkriva, i bije doboš za tobom da ti se ljudi smeju.  Dumńeḑîu ć-astrukă ku pîătura, da draku ći đestrukă, şî baće tuoba dupa ćińe sî sa rîdă lumĭa.  (izreka)     [Vidi]
40  Bogatstvo stoji na jednoj nozi, a siromaštvo na sve četiri.  Gîzdariĭa stă într-un piśuor, da sîraśiĭa în tuaće patru.  (izreka)     [Vidi]
41  Bol boluje, a džak prazni.  Buala boļiaşće, da saku goļaşće.  Đa-ĭ bolnav pi minśună, kare sa vaĭtă kî sînt bolnavĭ, da nu ļi ńimika, kî manînkă parĭake ku aĭ sînatuoş. — O lažnim bolesnicima, o onima koji se neprestano vajkaju da su bolesni, a nije im ništa, jer jedu jednako kao i zdravi.(izreka)     [Vidi]
42  Bolest da ne kriješ, jer će sakriti ona tebe.  Buala să nu pituļ, kă ći pitulă ĭa pi ćińe.  (izreka)     [Vidi]
43  Bolje je s kurcem u pički, nego s motikom na ramenu.  Măĭ bun ku pula-n pizdă, đi kît ku sapa pi umăr.  Aşa a vorbit vrunu đi Mărilońi în Măĭdan. — Tako je govorio neko od Marilovih u Majdanpeku.(izreka)     [Vidi]
44  Bolje pijan pod krevetom, nego bolestan na krevetu.  Măĭ bińe bat supt bat, đikît bolnau în pat.  (izreka)     [Vidi]
45  Božja priča  Povesťa lu Dumńezău  Fragment bajalice koja se izgovara teško oboleloj osobi, koja se dugo muči, da joj se olakša smrt, ukoliko joj je tako suđeno, ili da se povrati i ozdravi.(bajalica)     [Vidi]
46  Braća su braća dok ne počnu da dele hleb.  Fraţî sînt fraţ pănă nu-nśiep să-npartă pîńa.  (izreka)     [Vidi]
47  Bradati čiča svinje* u šumu tera.  Un muoş barbuos, mînă puorśi-n duos.  *svinje = vaške(zagonetka)     [Vidi]
48  BRDO J’ BRDO, A DOLJA DOLJA  ĐALU Ĭ’ ĐAL ŞÎ VAĻA Ĭ’ VAĻE  Kînćik dă dragusta, kare laptari l-a ḑîs pănă s-a žukat în uoră. Spuńe kî ĭe mîndriĭa muĭerilor şî dragusta dă veśiĭe. — Pesma koju su laptari pevali uz igranje kola. Govori o tome da su ženska lepota i ljubav večne.(lirika)     [Vidi]
49  Brk usuče, u rupu se uvuče.  Mustaţa susuļi, în gaură stupi.  (zagonetka)     [Vidi]
50  BRZO, BRZO, TALJIGAMA  DURA, DURA, KU KARUŢA  (uspavanka)     [Vidi]
51  Bubica mala, dupe ti podiže.  O gongiţă mikă, đi kur ći rađikă.  (zagonetka)     [Vidi]
52  Budale se ne seju, one same niču.  Aĭ pruoşć nu sa samînă, iĭ rasăr sîngurĭ.  (izreka)     [Vidi]
53  Budi brat i s đavolom, dok brvno ne pređeš.  Fî će fraće şi ku draku pănă nu treč punća.  (izreka)     [Vidi]
54  BАBА МАRТА SА DVANAEST KОŽUHА  BABA MARTA KU DOĂSPRÎAŚE KOŽUAŚE  (mit)     [Vidi]
55  CAR I VODENICA NA VRHU BRDA  ŢARU KU MUARA-N VÎRU ŚUOŚI  Kum un sarak a-nvaţat pi ţaru kă n-a lukrat bun. — Kako je jedan siromah naučio cara da nije radio dobro.(legenda)     [Vidi]
56  Car večera, a buzdovan mu igra.  Ţaru śină, da buzduganu iĭ žuakă.  (zagonetka)     [Vidi]
57  Cara je daće koja se daje pokojniku na dan sahrane, i postavlja se po povratku ljudi sa groblja.  Ţara ĭe pomană kare sa dă la-l muort în ḑîua-ĭa kînd ăl îngruapă, şî sa puńe dupa śe sa-ntuarśe lumĭa đi la morminţ.  (obicaj)     [Vidi]
58  Ciganin u selu, s hiljadu svrdla po telu.  Un ţîgan în ţîgańiĭe, ku o miĭe đi burgiĭe.  (zagonetka)     [Vidi]
59  CIGU-LIGU  ŢÎĻIĻIU-TÎĻIĻIU  S-a kîntă la kopilol mik, kare plînźe kî ĭe đizmĭerdat. — Peva se malom detetu, koje plače jer je razmaženo.(uspavanka)     [Vidi]
60  CIGU-LIGU NA PROJARI  KRŢA, KRŢA PI MALAĬ  (erotika)     [Vidi]
61  Cinciri-minciri* putem idu, kezalo-zubalo kraj puta vreba.  Ţinţiri-minţiri trĭek pi drum, şolđa-bolđa stă supt drum.  * verovatno onomatopeja mnogbobrojnih zvončića na stadu.(zagonetka)     [Vidi]
62  Cišti-fišti, ololonk-tres.*  Ţîşćo-fîşćo, ololonk-tronk.  * onomatopeje kretanja čunka i lupanje brdila na razboju(zagonetka)     [Vidi]
63  Crkvi koja ti ne pomaže, nemoj se moliti.  La bisîarikă śe nu-ţ ažută, nu će ruga.  (izreka)     [Vidi]
64  Crna se koka po pepelu igra.  Gainuşă porîmbuşă, dă ku kuru pin śanuşă.  (zagonetka)     [Vidi]
65  Crno pseto o nebo visi.  Kîńe ńegru în śerĭ atîrnat.  (zagonetka)     [Vidi]
66  Crven konj po košari skače.  Un kal ruoşu pin koşăre săre.  (zagonetka)     [Vidi]
67  Crvena krava stog pojede, al se ne nasiti.  O vakă ruoşe klańa manînkă, şî nu sa satură.  (zagonetka)     [Vidi]
68  Curik, curik, stani da se popnem!  Ţuĭ, ţuĭ, stăĭ sî ma suĭ!  (zagonetka)     [Vidi]
69  ČAURICE, ČAURO  ĆAURIKĂ, ĆAURĂ  Un kînćiśel ruşînuos, kare la kîntat pîkurari dupa viće. — Lascivna pesmica, koju su pevali čobani.(erotika)     [Vidi]
70  Čega nema tri na svetu?
— Da se vratiš odakle si izašao, da oživiš posle smrti, i nema stepeništa do neba.  
Śe nu ĭastă triĭ în lumĭe?
— Sî ći-ntuorś đi unđe aĭ ĭeşît, sî măĭ înviĭ dupa muarće, şî nus skărĭ pănă-n śerĭ.
  
(pitalica)     [Vidi]
71  Čega nema, ni car ne jede.  Śe nu ĭe, ńiś ţaru nu manînkă.  (izreka)     [Vidi]
72  Četiri četrinke,
Četiri bobinke,
I jedan čorombok!  
Patru ćetrinkurĭ,
Duauă bobiknurĭ,
Şî un ćorombok!
  
(zagonetka)     [Vidi]
73  Četiri stoje, četiri doje, a četiri se Bogu mole.  Patru stau, patru iĭ dau, da patru sa ruagă la Dumńeḑîu.  (zagonetka)     [Vidi]
74  Četiri uprta, četiri uvrta, četiri stoje, četiri doje, četiri se Bogu mole, i jedan palavrtak.  Patru propćiće, patru śuļiće, patru stau, patru iĭ dau, patru sa ruagă la Dumńeḑîu, şî un fîlfastan.  (zagonetka)     [Vidi]
75  ČIČA SA TVRDOGLAVOM BABOM I ĆERKOM  MUOŞU KU BABĂ ŞÎ FATĂ TARE ĐI KAP  Povasta đi o babă ku fată kare a fuost tare đi kap, şî tuot a lukrat îndarećişļa. — Priča o babi i ćerki koje su bile tvrdoglave, i sve radile naopako.(pripovetka)     [Vidi]
76  Čovek ne polazi na put dok ne zapevaju petli.  Voĭńiku nu pļakă la drum pănă nu kîntă kokuoşî.  (izreka)     [Vidi]
77  Čovek pije ono što ni svinje ne bi.  Uomu bĭa aĭa śe n-ar bĭa ńiś puorśi.  Đa-ĭ bĭeţîuoş. — O pijandurama.(izreka)     [Vidi]
78  Čovek traži đavola, a ne đavo čoveka.  Uomu-l kată pi draku, da nu draku pi uom.  (izreka)     [Vidi]
79  ČUDIM TI SE, KUKAVICE  MA MIR, KUČE, ŞI MA MIR  (lirika)     [Vidi]
80  Čumalka, čumalka, hvata te za vilicu i udara tobom o vrbicu.  Śumalkă, śumalkă, će prinđe đe falkă şî dă ku ćińe đi salkă.  (zagonetka)     [Vidi]
81  Čumu, čumicu, hvatam za vilicu i mlatim njome o vrbicu.  Śumalkă, śumalkă, će prind đe falkă, şî dau ku ćińe đe salkă.  (zagonetka)     [Vidi]
82  Ćeramidar sa ćeramidarkom, sede u kući ćeramidarskoj i govore ćeramidarski.  Un kîrîmidarĭ ku kîrîmidariţa şîađe în kasă kîrîmidarĭaskă, şî vorbĭaşće kîrîmidarĭaşće.  (brzalica)     [Vidi]
83  ĆIĆIRIKA, ĆAKA  ĆIĆIRIKĂ, ĆAKĂ  (satira)     [Vidi]
84  Ćutanje je slatko ko med, pričanje klizavo ko led.  Taśiarĭa dulśe ka mńiarĭa, taĭna kîrśură ka saĭna.  (izreka)     [Vidi]
85  Ćutanje pravi jebanje.  Muta faśe futa.  (izreka)     [Vidi]
86  Da imaš bogatstvo i moć!  Sî aĭ averĭe şî pućerĭe!  (zdravica)     [Vidi]
87  Da odeš na Dunav po mutnu vodu, ime da ti dođe, a ti da ne dođeš.  Sî će duś la Dunîrĭe dupa apă tulburĭe, numiļi sî-ţ vină, tu sî nu măĭ viń.  (kletva)     [Vidi]
88  Da odeš, ženo, ko vetar, da obiđeš ceo svet; za dan i noć da obiđeš zemlje sve; a za veče i jedan dan, da izađeš iz sveta van!  Sî će duś, muĭarĭe, ka vîntu, şî sî okoļeşć tot pomîntu; đi o ḑî şî đ-o nuapće sî okoļeşć ţărļi tuaće; đi o ḑî şî đ-o sară - sî ĭeş şî đin ţărĭ afară!  (kletva)     [Vidi]
89  Da pomogne, da potraje! Da traje i napreduje! Na mnogo godina u zdravlje!  S-ažuće, să nu skurće! Să traĭaskă, şî să krĭaskă! La mulţ ań ku sînataće!  Izgovara se pred početak nekog važnog posla, a redovno na slavi („prazńiku”), prilikom kucanja i ispijanja pića.(zdravica)     [Vidi]
90  Da sam đavo, ne bih bio siromah.  Dakă aş fi drak, n-aş fi sarak.  Aş şći sî skăp đi la sîraśiĭe. — Znao bih kako da uteknem od siromaštva.(izreka)     [Vidi]
91  Dabogda crko onaj koji noću spava.  Dabuogda să-l ĭa muarća pi aăla kare duarme nuapća.  Oţaskă. — Hajdučka.(kletva)     [Vidi]
92  Dabogda da budeš žena kad vrba bude pravila med.  Sî đa dumńeḑîu atunś sî ći faś muĭare kînd va faśa rakita mńare.  (kletva)     [Vidi]
93  Dabogda gde večeraš, da ne ručaš.  Dabuogda unđe śiń sî nu prînḑ!  Să n-aĭbă ńiś unđe paśe ńiś konaśe; tuot înainće să mĭargă. — Nigde da nema mira ni staništa, stalno da luta.(kletva)     [Vidi]
94  Dabogda gde večeraš, da ne ručaš.  Dabuogda unđe śiń, să nu prînḑ.  (kletva)     [Vidi]
95  Dabogda imao samo sede u kući, a unuke nikad oko stola.  Sî đa dumńeḑîu sî aĭ tot karunţ în kasă, da ńepuoţ ńiśkînd pi lînga masă.  Sî-ĭ sa pĭardă samînţa. — Da mu se zatre seme.(kletva)     [Vidi]
96  Dabogda kraj mog (mrtvog) oca (u zemlju) da uđeš.  Dabuogda lînga tata mĭeu sî će baź!  S-a blastîmă aăla karĭe s-anpinźe ku sîla sî s-a baźe în śeva unđe nu-ĭ luoku. — Kune se onaj ko navaljuje silom da uđe negde (ili u nešto) gde mu nije mesto.(kletva)     [Vidi]
97  Dabogda mu kurac iz korena otpao.  Dabuogda să-ĭ piśe pula đin rîdaśină.  (kletva)     [Vidi]
98  Dabogda mu lipsali volovi u jarmu, oranje da ne završi.  Dabuogda buoĭi sî-ĭ muara în źug, aratura să nu măĭ fakă.  (kletva)     [Vidi]
99  Dabogda noću da te bole zubi, a danju da te žuljaju cipele.  Dabuogda nuapća să ći duară đinţî, da ḑîua să ći bată papuśi.  (kletva)     [Vidi]
100  Dabogda samo napred da ideš, nazad nikad da se ne vratiš.  Dabuogda tuot înainće sî će duś, ĭn urmă să ni ći măĭ întuorś.  (kletva)     [Vidi]
101  Dabogda samo napred išao, natrag se nikad ne vratio.  Dabuogda tuot înainće sî će duś, în urmă să ni ći măĭ întuorś.  (kletva)     [Vidi]
102  Dabogda ti kurac otpao iz korena!  Dabuogda s-ăţ piśe pula đin rîdaśină!  (kletva)     [Vidi]
103  DABOGDA TI MUŽ ŠLOGIR’O  MÎNDRO, BĂRBĂŢĂLŬ-AL TĂŬ  (lirika)     [Vidi]
104  Dabogda ti ne pomogli ni dan ni noć.  Sî đa dumńeḑîu sî nu-ţ ažuće ḑîua ku nuapća.  (kletva)     [Vidi]
105  Daješ rukom, uzimaš nogama!  Daĭ ku mîna, ĭaĭ ku piśuariļi.  Đispre împrumut. Daĭ la vrunu bań kare nu-ţ întuarśe, şî tu muara să će duś la ĭel, să ći trĭapiḑ ńiśkotrĭabă pănă iĭ skuoţ bańi. — O pozajmici. Daješ novac nekom koji ti ne vraća, pa ti moraš da ideš k njemu, da se mlatiš bez potrebe dok mu ne izvučeš novac.(izreka)     [Vidi]
106  Darivanjem more pređeš.  Ku darĭa trĭeś marĭa.  Ku mită trĭeś tuot. — Mitom sve prebrodiš.(izreka)     [Vidi]
107  DASKA SA EKSERIMA  DUASKA KU PIROAĬE  Šala (vic) na osnovu zagonetke o ustima i zubima.(vic)     [Vidi]
108  Deca su puna vragova, ko vodenica džakova  Kopiĭi sînt pļiń đi draś ka muara đi saś.  (izreka)     [Vidi]
109  Dete iz sela nikad ne može biti planinac.  Kopil đin sat no-l măĭ faś đi śuakă.  Kopil kare krĭaşće în sat, nu sa-nvaţă ńiśkînd să traĭaskă în munće. — Dete koje raste u selu, nikad se ne može naučiti da živi u planini.(izreka)     [Vidi]
110  Devet vrata, devet okna, kud god kreneš, tuda prođeš.  Noă uş, noă ferĭeşć, pi unđe daĭ, pi aśi trĭeś.  (zagonetka)     [Vidi]
111  DEVOJAČKI LIK  FATA KU ĻIK  Kînťek kare îş baťe žok ďe fata ļenoasă. — Pesma koja ismeva lenju devojku.
(lirika)     [Vidi]
112  DOBAR DAN NA BADNJI DAN  BUNĂ ZĂUA LA AŽUN  Kînťek če kîntă kopiĭi kînd să duk ďimińaţa în koļindat ďin kasă în kasă în zăua ďe Ažun. — Pesma koju pevaju deca (koledari) kada idu od kuće do kuće obično rano ujutru, na Badnji dan(obredna)     [Vidi]
113  DODOLA  PAPARUDĂ  Kînćik kare a kîntat ţîgîăńśiļi đi vrĭamĭa đi sîaśită mare. A veńit ţîganka ku fata la vrakńiţă ş-a kîntat, fata-iĭ a žukat, da muĭarĭa đin kasă a turnat apa pi ĭa. Dupa śe a gaćit kînćiku, ĭa dat kîći śeva đi mînkare. — Pesma koju su pevale Ciganke za vreme velike suše. Dolazila je Ciganka sa ćerkicom na kapiju i pevala, devojčica je igrala a domaćica je na nju sipala vodu. Posle toga joj je davala ponešto od namirnica. (obredna)     [Vidi]
114  Dok beše slepa, beše dobra, dobi oči - nije ni za šta.  Kîn’ fu kĭară, fu bună, kîpată uokĭ - nu ĭe đi ńimika.  (zagonetka)     [Vidi]
115  DOK JE BILA PUNA KESA  KÎT A FUOST KESAUA PĻINĂ  (lirika)     [Vidi]
116  Dok je mlad, čovek je tvrde glave. (Ne sluša nikog).  Pănă ĭe ćinăr, uomu ĭe gruos đi kap. (N-askultă đi ńima).  (izreka)     [Vidi]
117  Dok stigneš do Boga, pojedu te sveci.  Pănă ažunź la Dumńeḑîu, ći manînkă svînţî.  (izreka)     [Vidi]
118  Dok su medveda popeli na krušku, počupali mu uši, a dok su ga sa kruške smakli, pokidali mu rep.  Pănă a suit pi urs în păr, ĭ-a rupt urĭekiļi, da pănă la dubarît đin păr, ĭ-a rupt kuada.  Dupa rat ku mńamţî, kînd a-nśeput uamiń vikļeń sî tragă unu pi altu sî sa suĭe pi skamńe marĭ, đi kare n-a fost daţ, or sî sa prindă la lukru đi kare n-avut şkuală. — Posle Drugog svetskog rata, kad su promućurni ljudi počeli da guraju jedni druge na vlast, za koju nisu bili rođeni, ili da se prime posla, za koji nisu bili školovani.(izreka)     [Vidi]
119  Dok ulazi, boli, a kad uđe, milo ti.  Kînd tună, ći duare, dupa ś-a tunat, ţî drag.  (zagonetka)     [Vidi]
120  DOSETLJIVI DANČE  DANŚU AL PRIŚEPUT  Kum Danśu al Priśeput a kunoskut kukumĭelku. — Kako je Dosetljivi Danče prepoznao puža.(vic)     [Vidi]
121  dosl. Slatka reč mnogo donosi. (fig.) Lepa reč gvozdena vrata otvara.  Vuorba dulśe mult aduśe.  (izreka)     [Vidi]
122  Dosta je jedna tojaga za kola krčaga.  Đestul o buată la un kar đi uaļe.  (izreka)     [Vidi]
123  Došla je voda i na moju vodenicu.   A veńit apa şî la muara mĭa.  Pružila se i meni zgodna prilika.(izreka)     [Vidi]
124  Dronjava Ciganka sa gospodom za trpezom sedi.  O ţîgankă zdrănţuruasă şîađe ku guoşći la masă.  (zagonetka)     [Vidi]
125  Drvo se drvetu žali, a čovek pred čovekom suze lije.  Ļemn la ļemn sa žaļiaşće, da uom la uom lakrîmĭ varsă.  (izreka)     [Vidi]
126  Dupe smrti, al’ ga nosiš sa sobom.  Kuru puće, ama-l duś ku ćińe.  (izreka)     [Vidi]
127  DURU, DURU, DURUJAN  DURU, DURU, DURUĬAN  Kînćik đi adurmit kopiĭi. — Uspavanka. Verbalna magijska formula kojom se podstiče rast („lastarenje”) male dece.(uspavanka)     [Vidi]
128  Duša u vetar, kosti u zemlju.  Sufļitu-n vînt, uasîļi-n pomînt.  Sa spuńe dupa povĭeşć babĭeşć kî uomu kînd muare, trĭaśe pi lumĭa-ĭa, ş-akoluo traĭaşće ka pi lumĭa-sta, numa đi vĭeśiĭe. — Komentar na bapske priče da umrli prelazi na drugi svet, i tamo živi kao i na ovom, ali večno.(izreka)     [Vidi]
129  Dva čabra tanana, i u njima kajgana.  Duauă śuberĭaļe pļińe đi žumerĭaļe.  (zagonetka)     [Vidi]
130  Dva dobra ne idu zajedno.  Duauă buńe nu mĭerg tot odată.  Rău ku bińe sa skimbă, şî sa-npļećiesk kum ţî ursat. — Zlo i dobro se smenjuju, i prepliću kako ti je suđeno.(izreka)     [Vidi]
131  Dva plasta na padini stoje, a ne padaju.  Doo klaĭuţă stau în rîpă, şi nu să surupă.  (zagonetka)     [Vidi]
132  Dva su plasta na padini, al se nikad ne prevrnu.  Duauă klăń pi o faţă, nu sa măĭ rastuorn ńiśkînd.  (zagonetka)     [Vidi]
133  Dvanaest konja u štali, svima repovi van ispali.  Doĭsprîaśe kaĭ în ştală, tuoţ ku kuoḑîļi afară.  (zagonetka)     [Vidi]
134  Dve kapi žive, kud ih šaljem, tamo odu.  Duauă boboloaşă đi arźint, unđe ļi trîmĭet akolo sa duk.  (zagonetka)     [Vidi]
135  ĐAVO I BOG SADE USEVE  DRAKU KU DUMŃEḐÎU PUN BUKAĆE  Povasta lu dumńeḑîu ş-alu draku, kum a trĭekut draku kînd a vrut sî s-a lasă đi drîkoviń. — Priča o bogu i đavolu, kako se proveo đavo kada je hteo da se mane đavolija.(pripovetka)     [Vidi]
136  Đavo je dobar čovek, samo ga čovek kvari.  Draku ĭe bun uom, ama uomo-l strîkă.  (izreka)     [Vidi]
137  Đavo niti ore, niti kopa, samo te podbada u zadnjicu (da činiš zla).  Draku ńiś nu ară, ńiś nu sapă, numa ći bolđaşće la kur (să faś rîaļe).  (izreka)     [Vidi]
138  Đavo prvo pokriva ponjavom, a posle je svuče da se sve vidi.  Draku mi-ntîń astrukă ku pătura, da pĭeurma o traźe đi tuot sa vĭađe.  (izreka)     [Vidi]
139  ĐEĐU - ZET ŽIGMANA KRALJA  ĐEĐU - ŹIŃIRĻI LU ŽÎGMAN KRAĻU  (balada)     [Vidi]
140  ĐIHAJ, ĐIHAJ, ĐIHAJ, ĐE  ĎIKAĬ, ĎIKAĬ, ĎIKAĬ, ĎA  Kîńťek ďe ruşińe, ďe fată kare vrea să să măriťe. — Vulgarna erotska pesmа, o devojci koja želi da se uda.(erotika)     [Vidi]
141  FUTROLA ZA TRNOKOP  ĆAKĂ ĐI TÎRNAKUOP  (anegdota)     [Vidi]
142  Gde crvenko spava, tu ne raste trave.  Unđe duarme ruĭan, nu măĭ dă buruĭan.  (zagonetka)     [Vidi]
143  Gde ima ovaca, ima i mehova.  Unđe ĭastă uoĭ, ĭastă şî fuoĭ.  (anegdota)     [Vidi]
144  Gde je dobro, niko me ne prima, ge je zlo - samo mene ima.  Unđe bińe, nu ĭe lok đe mińe, unđe rău - tot ĭeu.  (izreka)     [Vidi]
145  Gde je mnogo kočeva, jedan te ubode u zadnjicu.  Unđe mulţ parĭ, unu dă şî-n kur.  (izreka)     [Vidi]
146  Gde je vune ruke nema, gde je ruke, vune nema.  Unđe lînă nu ĭe mînă, unđe mînă nu ĭe lînă.  Unđe ĭe bogaţîĭe şî ĭastă đi lukru, lumĭa ļenuasă, da unđe sînt aĭ vrĭańiś kare sa-r rupĭa đi lukru, sîraśiĭe şî nu ĭe đi lukru. — Gde je bogatstvo i ima posla, ljudi lenji, a gde su vrednici koji bi se pokidali od posla, siromaštvo je i posla nema.(izreka)     [Vidi]
147  Gde krava ima najviše mesa?
— Pod kožom.  
Unđe are vaka măĭ multă karńe?
— Supt pĭaļe.
  
(pitalica)     [Vidi]
148  Gde pase kozica, tu i jarence.  Unđe paşće kapruţa, akolo şî ĭaduţa.  Ne pada iver daleko od klade.(izreka)     [Vidi]
149  GICE KATANJICA  GIŢĂ KÎTAŃIŢĂ  (balada)     [Vidi]
150  Gladan ne čeka pečenje, nag ne čeka beljenje.  Flomîndu n-aşćată kuoptu, guolu n-aşćată nalbitu.1)  Uomo-l flomînd n-are kînd să aşćaće sî sa fakă mînkarĭa, sî sa kuakă malaĭu, şî alće kare-śe kare mĭerg pi rînd la prînḑ, kă muare đi fuame, da ăla śi ĭe în pĭaļa guală kată ĭut sî sa astruśe ku vro zdrĭanţă đi ţuală, nu puaće să aşćaće tuaće lukrărurļi kare s-a mînat pi rînd, ş-a ţînut multă vrĭame pănă ţuala nu s-a gaćit. — Gladan čovek ne može da čeka da se gotovi jelo, da se peče proja, i ostalo što ide po redu kad se ručava, jer će umreti od gladi, a onaj koji je nag traži samo da se brzo pokrije nekim komadom odeće, ne može da čeka sve poslove koji su se vršili redom i trajale dugo vremena dok odeća nije bila gotova.

1)Nalbitu (beljenje platna) bio je jedan od mnogih poslova u toku starinskog načina izrade odeće.
(izreka)     [Vidi]
151  GLEDAM SVOJU ORANICU  KÎND M-A UĬT PI LUOK LA VAĻE  (satira)     [Vidi]
152  Glista, kad progleda, krene uz drvo, al’ dođe kos pa je čukne u glavu.  Rîma, kînd kapîtă uokĭ, o ĭa pi ļemn în sus, ama vińe mĭerla ş-o ćokńaşće-n kap.  (izreka)     [Vidi]
153  Gluvom ne govori, slepom ne pokazuj.  La-l surd nu vorbĭa, la-l kĭuor nu arata.  (izreka)     [Vidi]
154  Goji se svinja koja ne bira pomije.  Puorku śe nu aļiaźe laturļi, sa-ngraşă.  (izreka)     [Vidi]
155  Golem stomak teško pašeš.  Burta largă grĭeu sa strînźe.  Pĭa-l alaviśuos śă-l ńisîturat amunka stokńeşć. — Alavog i nesitog teško je obuzdati.(izreka)     [Vidi]
156  Gospodsko sedenje, vučje trčanje.  Şađerĭa domńaskă, aļergatura lupĭaskă.  Đ-aĭ ļeńuoş, đ-aăĭa kare nu gaćesk lukru la vrĭame kî ļi măĭ drag sî şadă; pĭe urmă aļargă ka lupu. — Za lenčuge, za one koji ne svršavaju posao na vreme, jer više vole da sede, pa posle trče kao kurjaci.(izreka)     [Vidi]
157  GREŠNI CIGA KOJI JE JEBO KOBILU  ŢÎGANO-L PÎKATUOS Ś-A FUTUT ĬAPA  (vic)     [Vidi]
158  Grom ti spalio poreklo, dabogda!  Trasńirĭa-n ţîka-tĭa, dabuogda!  S-a blastîmă ńamu, fîmeļiĭa, poļikra: sî s-a storîaskă aşa fĭeļ đi lume đi pi pomînt. — Kune se rod, familija, poreklo: da nestane takav soj ljudi sa zemlje.(kletva)     [Vidi]
159  GRUJA NOVAKOV  GRUĬA LU NOVAK  Balada o Gruji, junačkom sinu Starine Novaka, koga je sluga izdao Turcima.(balada)     [Vidi]
160  Gubi se na devet godina, (računajući) od nedelje na tamo.  Duće la noă ań, đi dumińika înainće.  Înžuramînt bužukuruos. — Šaljiva psovka.(psovka)     [Vidi]
161  Gubi se, da te vidim kad budem video svoje dupe.  Duśa-ća-ĭ, să ći măĭ văd kîn’ mĭ-aĭ veđa gaura kuruluĭ.  (psovka)     [Vidi]
162  HAJDUK-VELJKOVA PESMA  KÎNĆIKU LU AǏDUK VǏELKU  (balada)     [Vidi]
163  HEJ, HEJ, DUNAVE  AĮ, AĮ, DUNĂRĮA  (lirika)     [Vidi]
164  HITLER TI JE MOMAK LEP  HITLER ĬE FRUMUOS BAĬAT  Satirična pesma o Hitleru koji je kao neženja sanjao devojku iz Staljingrada, pa je krenuo sa svatovima da je ženi. Pesmu je spevao partizanski borac Janko Simeonović iz Podgorca, i objavio 1946. godine u brošurici na vlaškom jeziku, sa još 13 pesama propagandnog karaktera. Pesme su se uglavnom recitovale. Kazivaču ove pesme bilo je poznato da je pesme spevao „neki Janko iz Podgorca”.(satira)     [Vidi]
165  Hladno gvožđe Dunav prođe.  Un rastău rîaśe Dunîrĭa trĭaśe.  (zagonetka)     [Vidi]
166  Hop onde, hop onde, i dunavske pređoh vode.*  Ţup koļa, ţup koļa, trĭekuĭ Dunîrĭa.  * Do izgradnje HE „Đerdap” Dunav se zimi ledio pa su veoma lako, naročito u Đerdapu, preko njega prelazile životinje, a neretko i ljudi.(zagonetka)     [Vidi]
167  Hop-cup, sejem novce, širim konce, klubad skupljam.  Op-trop, bań îngruop, fuńe-nćing, gĭame astrîng.  (zagonetka)     [Vidi]
168  Hrastovina dobrog čuva: kad se dobri onedobri, sav se narod raznarodi.  Gorunu ţîńe bunu: kînd bunu sa ńebuńeaşće, tuata lumĭa noroḑaşće.  (zagonetka)     [Vidi]
169  I crna ovca belo mleko daje.  Şî uaĭa ńagră dă lapće alb.  (izreka)     [Vidi]
170  I dobro i zlo kroz narod idu zajedno.  Aļi rîaļe şî ńebuńe mĭerg tuot pin lumĭe.  (izreka)     [Vidi]
171  I laž je reč.  Şî minśuna ĭe vuorbă.  (izreka)     [Vidi]
172  I stoka pije, ali zna koliko.  Şî vita bĭa, ama şćiĭe kît.  Kînd sa bĭa prĭa mult. — Kad se pretera u piću.(izreka)     [Vidi]
173  Ide na pojilo, al se ne poji.  Sa duśe la apă, da nu sa adapă.  (zagonetka)     [Vidi]
174  Ide, i ćuti kao vampir.  Mĭarźe, şî taśe ka moruońu.  Sa krĭađe kă moruońu nu vorbĭaşće. — Veruje se da vampir ne govori.(izreka)     [Vidi]
175  Ide, ide i ne staje.  Mĭarźe, mĭarźe, nu măĭ stă.  (zagonetka)     [Vidi]
176  Ideš na svadbu bez ražnja za pečenicu.  Će duś la nuntă fara fus dă pripaş.  Înfrumoșat alu: Će duś la nuntă fara pulă. — Ulepšana var. izreke: Ideš na svadbu bez kurca.(izreka)     [Vidi]
177  Idi bstraga ko topolov list.  Duće bĭestrîga ka frunḑa đi pluop.  (psovka)     [Vidi]
178  Idi do đavola u zelenu baru.  Duće la draku în balta vĭarđe.  Draku traĭaşće în balta vĭarđe. — Đavo živi u zelenoj bari.(kletva)     [Vidi]
179  Idi đavolu u zelenu baru.  Duće la draku în balta vĭarđe.  (psovka)     [Vidi]
180  Idi, kud je otišao mutavko sa konjem.  Duśa-ća-ĭ, unđe sa dus mutu ku kalu.  Đin povasta lu Svići Iļiĭa: ĭel avut o slugă kare a fuost mut şî surd, şî Svići Iļiĭa ăl rînduĭe unđe sî sa dukă sî trasńaskă, ĭel n-auđe kalumĭa, şî sa duśe ku kalu în parća-laltă, şî trasńiaşće đi trĭaba luĭ. Đin aĭa pi śierĭ s-aud trăsńiturĭ đipartaće, şî slabe. — Iz mita o Svetom Iliji: on je imao slugu koji je bio nem i gluv, i Sveti Ilija mu naredi gde da ode da grmi, on ne čuje dobro, i ode sa konjem na drugu stranu, i tamo grmi za svoj groš. Zbog toga se na nebu čuju udaljene i slabe grmljavine.(kletva)     [Vidi]
181  Igra glupa glavu lupa. (=Igračka, plačka.)  Źuaka sparźe truaka.  (izreka)     [Vidi]
182  Il’ pukovnik, il’ pokojnik.  Or pukovńik, or pokoĭńik.  Luvat đi pi la sîrbĭ; sa ḑîśe kînd ĭe śuava aspur, şă puoţ să faś trĭaba, or să pĭerḑ kapu. — Preuzeto od Srba; kaže se kad je situacija opasna, pa možeš da uradiš posao, ili da izgubiš glavu.(izreka)     [Vidi]
183  Imam babu, upliće tarabu.  Am o babă, înpļećiaşće la tarabă.  (zagonetka)     [Vidi]
184  Imam baštu punu ovaca, sve stoje na jednoj nozi.  Am o građină pļină đi uoĭ, tuaće stau într-un piśuor.  (zagonetka)     [Vidi]
185  Imam jedno drvo: u korenu zeleno, u sredini osušeno, na vrhu sjaji cvet.  Am un ļemn: la rîdaśină vĭarđe, la mižluok uskat, la vîr fluarĭa lumină.  (zagonetka)     [Vidi]
186  Imam jednog vola, hranim ga senom i leti i zimi, a on se ne goji.  Am un buou, fîn iĭ dau şî vara şî ĭarna, şî nu sa măĭ îngraşă.  (zagonetka)     [Vidi]
187  Imam ovčicu šarenih creva.  Am o mńoriţă ku maţîļi pistriţă.  (zagonetka)     [Vidi]
188  Imam ovna s crevima na leđima.  Am un berbĭaśe ku maţîļi în şîaļe.  (zagonetka)     [Vidi]
189  Imam pokrivač: ceo svet pokrivam, samo svoju sestru ne mogu.  Am o pătură: pi lumĭa tuată astruk, da pi suora mĭa nu puot.  (zagonetka)     [Vidi]
190  Imam svinjče-nemirče: njuškom njuškuje, zadnjicom ograđuje.  Am un purśel rîpat: ku fļitu fļituĭaşće, da ku kuru îngrađiaşće.  (zagonetka)     [Vidi]
191  Inat glavu jede.  Inatu manînkă kapu.  (izreka)     [Vidi]
192  IZ DOLINE DRAGI IDE  ĬASĂ NAĬKA ĐI PI VAĻE  Kînćik ibomńiśiesk. — Ljubavna pesma.(lirika)     [Vidi]
193  Iz usta da ti izađe, po vratu da te mlati!  Đin gură sî-ţ ĭasă, dupa kap sî-ţ ţîasă!  (kletva)     [Vidi]
194  Izjele te muve zelene.  Mînkaćar muska vĭarđe.  Ăl blastîmă sî muară, kî la mortaśină vińe muska vĭarđe. — Kune ga da umre, jer na lešinu dolaze zelene muve.(kletva)     [Vidi]
195  Izjele te zmije i blavori.  Mînkaćar şărpi şî balauri.  (kletva)     [Vidi]
196  Izjeli ga crvi, da ga izjedu.  Mînkalar vĭermi, să-l manînśe.  (kletva)     [Vidi]
197  Ja dobrim oko tebe, a ti kurcem oko mene.  Ĭo ku bińe dupa ťińe, tu ku pula dupa mińe.  (izreka)     [Vidi]
198  Ja ne mogu sa nebesa da pomažem.  Ĭuo nu puot đi pi sus să ažut.  Sa spuńe kînd kată ažutarĭe vrunu kare ĭe atîta đi pĭerdut, đi numa Dumńeḑîu puaće să-ĭ ažuće. — Kaže se kad traži pomoć neko ko je toliko izgubljen, da samo Bog može da mu pomogne.(izreka)     [Vidi]
199  JA OTIDOH NA SEDELJKU  MA DUSĂĬ LA ŞÎḐÎTUARE  (erotika)     [Vidi]
200  Ja rodih majku, majka rodi mene.  Ĭuo am fakut pi muma, muma m-a fakut pi mińe.  (zagonetka)     [Vidi]
201  Ja sam babino dete, a ne pečurka od jedne noći.  Ĭo sînt kopil đe babă, da nu śuparkă đe o nuapće.  (izreka)     [Vidi]
202  Jabučica-šarenica, u pepelu joj zadnjica.  Iriuşă-porîmbuşă, stă ku kuru în śanuşă.  (zagonetka)     [Vidi]
203  Jadna mu majka!  Vaĭ đi maĭka luĭ.  Za nekoga koji je upao u problem pa može stradati, a majka će mu zakukati.(izreka)     [Vidi]
204  Jaje nikad nema bolest. (Nikad se ne razboli.)  Uou ńiśkînd n-are buală. (Nu sa bulnavĭaşće ńiśkînd.)  (izreka)     [Vidi]
205  JARČEVA PRIČA  POVASTA LU PÎRŚ  Đi śe ĭe kapra žuavina draśiaskă? — Zašto je koza đavolja životinja?(basna)     [Vidi]
206  Jebem ga u dupe mrtvog, na položenoj dasci.  S-ăl fut în kur muort, pi blană-nćinsă.  (psovka)     [Vidi]
207  Jebem li ga u dupe mrtvog, vezanog za ogradu konopcem za slamu.  Să-l fut în kur muort, ļegat đe gard ku iţuoń đe paĭe.  Iţuoń đe paĭe — uže kojim se vezuje i na leđima nosi bala slame.(psovka)     [Vidi]
208  JEBI CURU  FUĆE FATA  Un krîmput đi kînćik pîkurarĭesk đi ruşîńe, însamnat în Arna Glaua în Sîrbiĭa răsărićană, đ-anpreuna ku unu śe samînă ku ĭel, skris în Rumîńiĭe, în sat Sadu lînga Sibiu, în Arđal. Odlomak iz pastirske erotske pesme, zabeležen u Rudnoj Glavi, u istočnoj Srbiji, uporedno sa sličnim primerom, zabeležen u Rumuniji, u selu Sad pored Sibiua, u Erdelju.(erotika)     [Vidi]
209  Jebi siroticu, al’ je gledaj u oči.  Fuće saraka, ama kato la uokĭ.  (izreka)     [Vidi]
210  Jedan brod pun vode, a u vodi nije.  O lađe pļină đi apă, da nu ĭe-n apă.  (zagonetka)     [Vidi]
211  Jedan mrtav između dva živa.  Un muort întra duoĭ viĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
212  Jedan panj pored kuće, na sve strane strelom tuče.  Un śuśuļiaće stă supt parĭaće, în tuaće părţîļi dă ku saźiaće.  (zagonetka)     [Vidi]
213  Jedan vo, šaren volušaren, upao u krave Volušarenovih, i izvolušario krave Volušarenove!  Un buou, brĭaz bolobrĭaz, s-a bagat în vaśiļi alu Bolobrezuońi, ş-a bolobrezît vaśiļi la Bolobrezońi!  (brzalica)     [Vidi]
214  Jedan, dva, tri, četiri, pet, šest, sedam, osam, devet, deset.  Unu, doru, tiru, paru, şiru, şaru, şapru, opru, nopru, dopru.  Numaratura kopiĭiluor rumîńeşć, naskuţ în Rîu Porĭeśi pi la kîpatîńu vakuluĭ al XIX. — Brojanica vlaške dece, rođene u Porečkoj Reci krajem XIX veka.(brzalica)     [Vidi]
215  Jede balegu!  Manînkă baļigă!  Sa ḑîśe đi vrunu kare puvestîăşće śe nu trîabe. Măĭ đes sa ḑîśe kî vrunu manînkă baļigă đikît kakat, ka la sîrbĭ, sigurat pintru śe sînt rumîńi măĭ mult kuprinş ku viće đikît srbi. — Kaže se za nekog koji priča koještarije, baljezga. Češće se kazuje da neko jede balegu nego govna, kao kod Srba, verovatno zato što su Vlasi više okupirani stokom nego Srbi.(izraz)     [Vidi]
216  Jede srž iz creva. Fig. Priča gluposti, tj. jede ono što ne treba.  Manînkă moduva đe pĭe maţă.  S-a ḑîśe la vrunu kînd lozîaşće, da nu vińe să-ĭ spuń în uokĭ kă manînkă kakat. Maţu n-are moduvă, ĭel ĭe pļin đe kăkalarĭe, da moduvă are uosu, şî moduva uosuluĭ ĭe un fĭeļ đe dulśaţă. — Kaže se nekom kada lupeta, a ne ide red da mu u oči kažeš da jede govna. Crevo nema srž, ono je puno govana, a srž ima koska, i koštana srž jeste vrsta poslastice.(izreka)     [Vidi]
217  Jedeš iz nje, a ne pereš je.  Manînś đin ĭa, da n-o măĭ spĭeļ.  (zagonetka)     [Vidi]
218  Jedna Ciganka dronjava sedi za stolom s bojarima.  O ţîgankă trenţuruasă şeďe ku boĭeri la masă.  (zagonetka)     [Vidi]
219  Jedna moma u jeleku proju glođe na direku.  O fată mare în iļek, şîađe pi dirĭek, şî ruađe malaĭ săk.  (zagonetka)     [Vidi]
220  JEDNA PRIČA, NEČUVENA, NEVIĐENA  O POVASTĂ ŃEAUDZÎTĂ, ŃEVĂDZUTĂ  Rumunska paralela vlaške bajke ALA KU URĬEKIĻI MARĬ (ALA SA VELIKIM UŠIMA), zapisana 1934. godine u selu Šopotul-Nou (područje Almaš, u rumunskom Banatu). Vlaška bajka snimljena je u selu Tandi u Gornjem Poreču, u kome su otkriveni rodovi poreklom iz Almaša.(bajka)     [Vidi]
221  Jedna proja sa dva lica.  Un malaĭ ku doă fĭaţă.  (zagonetka)     [Vidi]
222  Jedna veli: nek je dan, jedna veli: nek je noć, a sledeća: neka bude bilo kako, meni teško podjednako.  Una ḑîśe: făće ḑîuă, una ḑîśe: făće nuapće, alalaltă: făće śe vi vrĭa, miĭe đi grĭeu tot aşa.  O tavansku gredu bili su okačeni razni predmeti koji se preko dana skidaju, pa je gredi lakše danju, vrata se samo noću odmaraju jer se tada retko izlazi ili ulazi, a krevet, vele Vlasi, "trpi muke" u svako doba dana i noći.(zagonetka)     [Vidi]
223  JEDNOLIKA I DVOLIKA  UNOĻIKA ŞÎ DOĻIKA  (uspavanka)     [Vidi]
224  Jednom šibom ceo svet zahvatim.  K-o nuĭauă kuprind lumĭa tuată.  (zagonetka)     [Vidi]
225  JEDNU NOGU GLJIVA IMA  UN PIŚUOR ŚUPARKA ARE  Un fĭeļ đi kioćală în źuok; a kîntat lîutari pănă lumĭa a źukat, da şî đi pin źukatuorĭ a kîntat ku iĭ kîći uńi, kare a fuost voĭuoş, ş-a şćĭut vuorbiļi! — Vrsta poskočice; pevali su je violonisti dok su ljudi igrali u kolu, a sa njima su pevali i neki igrači koji su bili veseli, i koji su znali reči.(poskocica)     [Vidi]
226  JEDVA ČEKAM  ABĬA AŞĆET  Glumă đi vrun saćan kare s-a dus în oraş, ş-akolo n-a gasît unđe sî sa dukă pintru ĭel. — Šaljiva priča o nekom seljaku koji je otišao u grad, i tamo nije našao mesto gde da vrši nuždu.(vic)     [Vidi]
227  Jen', dva, tri, peni, ronta, konta, čoa grna, tuc, kuc, tresni s guzom u ognjište.  Uńi, dońi, trońi, pińi, ronta, konta, śoa gîrna, ćok, pok, daĭ ku kuru în fuok.
(var.) Uńi, dońi, trińi, peńi, ronta, konta, ţava gîrla, ćok, pok, daĭ ku kuru în fuok.
  
Frîntura ļimbi, ku kare aĭ batrîń a-nvaţat kopiĭi să vorbĭaskă ĭuta şî aļes. — Brzalica, kojom su stariji učili decu da govore brzo i razgovetno.(brzalica)     [Vidi]
228  Jesam crn, al crna zemlja rađa.  Ĭo mis ńegru, ama pomîntu ńegru rođaşće.  Kînd đi vrunu ńegru la firĭe zbat žuok kî ĭe ţîgan. — Kad se s nekim, ko ima crn ten, zbijaju šale da je Ciganin.(izreka)     [Vidi]
229  Jež, ježičak, vampiričak! Rekoh ti ga, pogodi ga.  Ariś, prikoļiś! Ţîăl spusăĭ, şî n-ol giśiş.  (zagonetka)     [Vidi]
230  Joj, joj, na vrh pruta stoji.  Au, au, în vîr đi nuĭau.  (zagonetka)     [Vidi]
231  JUTROM RANO, U SVANUĆE  ĐIMIŃAŢA PĂNĂ-N ZUORI  Kînćik rumîńesk, đi duor, kînta în zuorĭ muĭarĭa kare arđe đi duor dupa naĭka iĭ. — Vlaška ljubavna pesma, peva u ranu zoru žena koja gori od želje za svojim ljubavnikom.(lirika)     [Vidi]
232  Kad bi motika bila ko drljača, a drljača ko njiva, i Ciga bi radio u polju.  Kînd ar fi sapa ka grapa, da grapa kît luoku, şî ţîganu ar puńa-n kîmp.  (izreka)     [Vidi]
233  Kad bi svaka muva pravila med, bilo bi meda i na konjskoj zadnjici.  Kînd ar fi tuata muska đi mńare, ar fi mńare şî la kuru kaluluĭ.  (izreka)     [Vidi]
234  Kad bi svaka muva pravila med, bilo bi saća i pod konjskim repom (jer tamo ima muva najviše).  Kînd ar faśa tuata muska mńerĭe, ar fi fagurĭ şî la kuru kaluluĭ (kă akolo sînt muşćiļi măĭ mulće).  (izreka)     [Vidi]
235  Kad daješ na zajam, poslušaj kako zvoni crkveno zvono: „Daješ! - Nemaš!”  Kînd daĭ înprumut, askultă arîngu kum kîntă: „Daĭ! - Naĭ!”  (izreka)     [Vidi]
236  Kad duva severac, udaju se udovice.  Kînd baće pîşļa, sa marită văduviļi.  Pîşļa ĭe vînt rău rîaśe kare baće dă la întuńerik, şî dă kare îngĭaţă ińima în uom dă frig. Atunśa văduviļi nu puot dă frig să spargă ļeamńiļi, şî văd kă ļi trăbe uom la kasă, şî înśep sî kaće suoţ. — Pišlja je jako hladan vetar koji duva sa severa, i od koga se ledi srce u čoveku. Tada udovice ne mogu od hladnoće da cepaju drva, pa vide da im treba muškarac u kući, i počinju da traže muža.(izreka)     [Vidi]
237  Kad ga stavim - lepo mi je, kad ga vadim - muka mi je!  Kînd o bag - baş mi drag, kînd o skot - nu măĭ pot!  Aşa sa „vaĭtă” bufańi la lukru grieu. — Ovako se „jadaju” Bufani pri teškom poslu.(izreka)     [Vidi]
238  Kad imaš višak kurca, bolje je da ga odsečeš.  Kînd aĭ măĭ multă pulă, măĭ bun s-o taĭ.  (izreka)     [Vidi]
239  Kad je jaje više od vola?
— Kad ga koka snese na tavanu štale.  
Kînd ĭe uou măĭ mare đi kît buo?
— Kînd ăl faśe gaina în puodu ştăļi.
  
(pitalica)     [Vidi]
240  Kad je krava najteža?
— Kad te nagazi na nogu.  
Kînd ĭe vaka măĭ grĭa?
— Kînd ći kalkă pi piśuor.
  
(pitalica)     [Vidi]
241  Kad je popa čovek?
— Kad mu vidiš trag u snegu.  
Kînd ĭe puopa uom?
— Kînd iĭ vĭeḑ urma în zapadă.
  
Nu sa şćiĭe a kuĭ ĭe urmă, şî sa ḑîśe k-atrekut vrun uom. — Ne zna se čiji je trag, pa se kaže da je prošao neki čovek.(pitalica)     [Vidi]
242  Kad je u kupusu najviše mesa?
— Kad vo uđe u kupusište.  
Kînd ĭe în varḑă măĭ multă karńe?
— Kînd tună buou în vîrḑariĭe.
  
(pitalica)     [Vidi]
243  Kad je žena luda, muža bole noge.  Kînd ĭe muĭarĭa naruadă, pi uom ăl duor piśuariļi.  Ăl mînă-n tuaće părţîļi, şî ku trĭabă, şî fara trĭabă. — Forta ga na sve strane, i s razlogom, i bez razloga!(izreka)     [Vidi]
244  Kad jedan ima nož a drugi hleb, nemaju drugo šta nego da se dgovore.  Kînd unu are kuţît da altu pîńe, n-au alta śe numa sî sa vorbĭaskă.  (izreka)     [Vidi]
245  Kad jedno čuješ sa istoka, a drugo sa zapada, ti kreni kroz sredinu.  Kînd auḑ una đi la rîsarit, una đi la zovîrńit, tu pļakă pin mižluok.  (izreka)     [Vidi]
246  KAD MI BEŠE MLADOST RANA  KÎND AM FUOST ĬUO MIK ODATĂ  (lirika)     [Vidi]
247  Kad neba ’leba, dobar je i kačamak.  Kînd nu ĭe pîńe, bună şî koļaşă.  (izreka)     [Vidi]
248  Kad pameti nema, muka golema.  Kînd minće n-are, munkă mare.  (izreka)     [Vidi]
249  Kad rak prdne u vreloj vodi, i ti da budeš devojka.  Kînd va bĭeşî raku în apă fĭartă, şî tu sî fiĭ fată.  (kletva)     [Vidi]
250  KAD SAM BILA JA DEVOJKA  KÎND AM FUOST LA MUĬKA FATĂ  Muĭarĭa kîntă kum a trait la mumî-sa pănă a fuost fată mare, da kum traĭaşće akuma, mîritată. S-a kîntat pănă a žukat. — Žena peva o tome kako je živela kod majke kao devojka, a kako živi sada, kao udata žena. Pesma se pevala uz igru u kolu.(lirika)     [Vidi]
251  Kad se dete krsti, kreće Božjim putem.  Kînd sa boćiaḑă, kopilu pļakă pi kaļa lu Dumńeḑîu.  (izreka)     [Vidi]
252  Kad se mleko kuva, da imaš oči i na zadnjici.  Kînd sa fĭarbe lapćiļi, să aĭ uokĭ şî la kur.  (izreka)     [Vidi]
253  Kad si se rodio, nisi ga imao, sada ga imaš, i svuda ga nosiš.  Kînd ć-aĭ fakut, n-aĭ avut, akuma aĭ şă-l puorţ đarîndu.  (zagonetka)     [Vidi]
254  Kad srcu činiš po volji, glavi ćiniš nevolju.  Kînd faś la ińimă pi vuoĭe, la kap faśe ńevuoĭe.  (izreka)     [Vidi]
255  Kad šljivova grana probada jezik?
— Kad se napiješ rakije.  
Kînd krĭanga đi prun înbrukă ļimba?
— Kînd ći-nbĭeţ đi rakiĭe.
  
(pitalica)     [Vidi]
256  Kad ti nešto pređe put, treba da se vratiš tri koraka nazad.  Kînd ăţ trĭaśe śeva kaļa, trabe să ći-ntuorś triĭ paşurĭ înapoĭ.  (verovanje)     [Vidi]
257  Kad udariš kamenom u lonac, razbije se lonac, a kad udariš loncem u kamen - razbije se opet lonac.  Kînd daĭ ku pĭatra-n uală, sa sparźe uala, da kînd daĭ ku uala-n pĭatră - sa sparźe ĭară uala.  (izreka)     [Vidi]
258  Kad uđe - lepota, kad izađe - divota.  Kînd tună - frumuasă, kînd ĭasă - maruasă.  (zagonetka)     [Vidi]
259  Kad vidiš čoveka da priča sam sa sobom, ili zida kuću, ili ga je napustila ljubavnica.  Kînd vĭeḑ uomu kă vorbîaşće sîngur, or faśe kasă, or la lasat ibomńika.  (izreka)     [Vidi]
260  Kad vrba postane voćka, i ti da postaneš čovek.  Kînd sa vo faśa salka puom, şî tu sî ći faś uom.  Rumîńi aĭ batrîń n-a rîśuńit salka ka ļemn đi vro trĭabă, ĭa a fuost ļegată đi draś, kare a trait supt ĭa, în apă. Pi ĭa a blîstamato Maĭka Prĭastîśe numa sî plîngă. — Stari Vlasi nisu smatrali vrbu za neko vredno drvo; ona je bila vezana za đavole koji su boravili pod njom, u vodi. Nju je proklela Sveta Majka da večno plače.(kletva)     [Vidi]
261  Kada radi, zaobiđi, a kad jede, ti mu priđi.  Vĭeḑ kă lukră, dăĭ okuol, vĭeḑ kî prînđe, şăḑ ku ĭel.  (izreka)     [Vidi]
262  Kada vrba voćka bude, tad i on nek bude čovek. Tada, a ni tada!  Kînd va fi salka puom, atunś şî ĭel să fiĭe uom. Atunś, şî ńiś atunś!  (kletva)     [Vidi]
263  Kada zec menja ime?
— Kad pređe u srpsko selo.  
Kînd ĭepuru skimbă numiļi?
— Kînd trĭaśe în sat sîrbĭesk.
  
Nu-l măĭ kĭamă „ĭepur”, numa „zec”. — Ne zove se više „jepur”, nego „zec.”(pitalica)     [Vidi]
264  Kada zec pati od zuba?
— Kad ga ujede ker.  
Kînd pi ĭepur ăl duor đinţî?
— Kînd ăl muśkă kopuoĭu.
  
(pitalica)     [Vidi]
265  Kakav je đavo, takava je i vrag.  Kum ĭe draku, aşa ĭe şî prokļetu.  (izreka)     [Vidi]
266  KAKO BABA VIDI  KUM VĬAĐE BABA  (anegdota)     [Vidi]
267  Kako jarac preskače potok?
— Isto kao koza.  
Kum sîare pîrśu pista ogaş?
— Tuot una ka kapra.
  
(pitalica)     [Vidi]
268  KAKO JE SVETI ARANĐEL NAUČIO ZANAT  KUM SVIĆI ARANŹELU A-NVAŢAT LUKRU  (mit)     [Vidi]
269  KAKO MUŽ KUNE ŽENU  KUM BLASTÎMĂ UOMU MUĬARĬA  (kletva)     [Vidi]
270  Kako pevaju ptice kad dođe proleće?  Kum kînta păsîrļi kînd tună primovara?  Muĭarĭa ļeńuasă tuota ĭarna n-a lukrat ńimika, d-a veńit primovara ş-a dus lukrurĭ nuoĭ. — Lenja žena cele zime nije radila ništa, a stiglo je proleće i donelo nove poslove.(satira)     [Vidi]
271  Kako prostreš, tako spavaš; kako legneš, tako ustaješ.  Kum ţ-aşerń, aşa duorm, kum ći kulś, aşa ći skuoļ.  (izreka)     [Vidi]
272  Kako se nekada hvatao i čuvao loj?  Kum s-a prins şî s-a ţînut său đemult?  (obicaj)     [Vidi]
273  KAKO SE ZADIRKUJE DETE KOJE SE NALJUTILO?  KUM S-A BUŽUKURĬAḐĂ KOPILU KARE S-A MÎŃIĬAT?  (satira)     [Vidi]
274  KAKO SE ZOVEŠ?

— Kako se zoveš?
— Čorbosrkalo!
— A šta srčeš?
— Srčem supu petlovsku:
Ja sam gore, a ti dole!  
KUM ĆI KĬAMĂ?

— Kum ći kĭamă?
— Sorbiḑamă!
— Da śe suorbĭ?
— Suorb ḑamă đe kokouş:
ĭuo đe supra, tu đe žuos!
  
Aşa s-a vorbit duoĭ drumaş, uom ku muĭarĭe, dakă la uom nu ĭ-a fuost pi vuoĭe sî spună kum ăl kĭamă. Da a fuost şî bažuokura kopilarĭaskă. — Dijalog između dvoje putnika, žene i muškarca, kada muškarcu nije bilo po volji da kaže kako se zove. Dijalog je bio i omiljena dečja pošalica.(satira)     [Vidi]
275  KAKO SU NASTALE RUSALJE  KUM S-A FAKUT RUSAĻIĻI  (legenda)     [Vidi]
276  Kakva glava, takva motka.  Śe kap, aşa žńap.  Kum ĭe vina, kare a fakuto uomu kî nu sa ginđit bińe, aşa şî kazna trăbe sî fiĭe. — Kakva krivica, koju je čovek učinio ne promislivši dobro, takva i kazna tgreba da bude.(izreka)     [Vidi]
277  Kaplja kaplje, baru ledi.  Piku pikă, balta-ngĭaţă.  (zagonetka)     [Vidi]
278  Kazala kaža da kažem da ću kas’ti,
Al’ ja ne kazah da kažem da ću kas’ti,
Jer sam kaz’o da ću kas’ti da kažem:
Da ne kažem da sam kaz’o!  
A ḑîs ḑîsa sî ḑîk k-oĭ ḑîśe,
Da ĭuo nu ḑîsăĭ sî ḑîk k-o sî ḑîk,
K-am ḑîs sî ḑîk k-oĭ ḑîśe:
Să nu ḑîk k-am ḑîs!
  
(brzalica)     [Vidi]
279  Kaži svakom, da ne kaže nikom.  Spuńe la tuoţ, să nu spună la ńima.  Kum sa pazîaşće aĭa śe nu ĭe đi spus, da tot nat spuńe la tot nat, ama ku rugamînt să nu spună la ńima. — Kako se čuva tajna, o kojoj svako priča svakom, ali uz molbu de ne kažu nikom.(izreka)     [Vidi]
280  KIŠA, KIŠA!  PLUAĬE, PLUAĬE!  Kînd vara, đintr-odată sa puńe pluaĭa, păkurari prinş đi pluaĭe la vrun luok đeşkis, înśăp sî sară đi drag, şî sî zbĭare kît guod puot măĭ tare vuorbiļe-şća. — Kad leti iznenada udari pljusak, čobani koji se nađu negde na otvorenom počnu da skaču od radosti, i da urlaju na svag glas ove reči.(obredna)     [Vidi]
281  Kišu i smrt nikad ne prizivaj, jer dolaze same.  Ploaĭa şi moarťea ńičkînd sî nu kaţ, kă vin sîngure.  (izreka)     [Vidi]
282  Kleveta ima gvozdene zube.  Napasta ĭe ku đinţî đi fĭer.  Kînd sa faśe napastă la uom kare nu ĭe đivină, puaće să kadă în fĭară la-nkisuare. — Kada se nevin osumnjiči iz pakosti, može da dopadne zatvora i da ga okuju u gvožđe.(izreka)     [Vidi]
283  Klin se klinom vadi, ali malj vadi sve.  Kuń pi kuń skuaće, da buata pi tuaće.  (izreka)     [Vidi]
284  Ko čini dobra, produžava daću.  Kare faśe bińe, ăş lunźaşće pomana.  Ăl ţîn în gînd măĭ mult, kă uomu muare đi tuot kînd ăl zauĭtă aĭ viĭ. — Duže ga pamte i pominju, jer čovek konačno umire kad ga živi zaborave potpuno.(izreka)     [Vidi]
285  Ko čini, ima jedan greh, ko navodi - ima devet.  Al śe faśe, are un pakaće, al śe-l mînă, are nuauă.  (izreka)     [Vidi]
286  Ko ćuti, taj radi.  Kare taśe, ăla faśe.  Đi lukru ibomńiśesk. Ala kare sa labdă şî spuńe mulće - nu faśe ńimika, da ăla kare taśe, ĭe ibomńik đi trĭabă. — O ljubavničkim poslovima. Onaj koji se mnogo hvali i razmeće - nije ni za šta, a onaj ko ćuti, valjan je ljubavnik.(izreka)     [Vidi]
287  Ko đavola ne poznaje, na zelen’ travi ne opstaje  Kare draku nu şćiĭe, pi ĭarbă vĭarđe să nu fiĭe.  Nu puaće să traĭaskă pi pomînt. — Nema mu na zemlji opstanka.(izreka)     [Vidi]
288  Ko gladuje, taj vene.  Kare fomĭaşće, ăla tînžîaşće.  (izreka)     [Vidi]
289  Ko gotovi (jela), taj ne jede.  Kare faśe, nu manînkă.  Kînd lukru tĭeu îţ ĭa altu, şî tu ramîń ku mîńiļi guaļe. — Kad ti neko otme nešto tvoje, i ti ostaneš praznih ruku.(izreka)     [Vidi]
290  Ko jagnje umilno, ko prase nemirno.  Blînd ka mńelu, faśe ka purśelu.  (zagonetka)     [Vidi]
291  Ko je Božji, nije sa nama. (Umro je, uzeo ga Bog k sebi.)  Kare ĭe alu Dumńeḑîu, nu ĭe ku nuoĭ. (A murit, l-a luvat Dumńeḑîu la ĭel.)  (izreka)     [Vidi]
292  Ko je dobar, ne boji se pola sela.  Kare ĭe bun, nu sa ćiame đu žumataće satu.  (izreka)     [Vidi]
293  Ko je mrtav, pod humkom leži, ko je živ, rakiju pije.  Kare ĭe muort, ḑaśe supt kuort, kare ĭe viu, bĭa rakiu.  (izreka)     [Vidi]
294  Ko kuća golem, ko svila zelen, sladak ko med, gorak ko jed.  Mare ka kasa, vĭarđe ka matasa, dulśe ka mńiarĭa, amară ka fĭarĭa.  (zagonetka)     [Vidi]
295  Ko medved na kurs pošo, ko medved je s kursa došo.  S-a dus ursu la kurs, ş-a veńit ĭară urs.  Dupa rat n-a fuost trîmĭeş pi la kursurĭ ćińerişu aļes pi vrĭańiśiĭe şî înţaļeźire, numa prostovań, aļeş đ-intra aăĭa kare s-a bagat măĭ adînk în kur la-ĭ marĭ, pî sa-ntuors đi la şkuoļ pruoşć kum s-a şî dus. — Posle Drugog svetskog rata, nisu bili slati na kurseve mladi ljudi birani po vrednoći i pameti, već tupanderi, birani između onihi koji su se najdublje uvlačili vlasti u zadnjicu, pa su se iz škole vraćali priprosti kakvi su i otišli.(izreka)     [Vidi]
296  Ko može, taj glođe.  Kare puaće, aăla ruađe.  Đ-a-ĭ batrîń, kare au nakaz ku đinţî, da şî đi fiĭe kare lukru: dakă aĭ tuot śe trăbe, to-l gaćeşć. — O starijima, koji imaju problem sa zubima, ali i o bilo kom poslu: ako imaš sve što ti treba, ti ga odradiš.(izreka)     [Vidi]
297  Ko na Uskrs nema ničeg novog na sebi, jahaće ga magarac kroz selo.  Kare la Paşć n-are ńimik nou pi ĭel, ăl kîlarĭaşće magarĭu pin sat.  Paşćiļi tuot înskimbă, ş-ar trăbuĭa şî lumĭa sî sa skimbe, să pună makra numa un pĭaćik nuou pi ţuală, dakă ĭe sarakă şî nu puaće alta ńimika nuou să aĭbă. Kređinţa-sta a mînat lumĭa să đa înainće ku averĭa, să nu sa rîdă satu đi ĭa kă ĭe puturuasă. — Uskrs sve menja, pa bi i ljudi trebalo da se promene, da stave makar samo jednu novu zakrpu na odeću, ako su siromašni i ne mogu ništa drugo novo da imaju. Ovo verovanje je teralo ljude da napreduju u imanju, da ih selo ne bi ismevalo kao lenjivce.(verovanje)     [Vidi]
298  Ko prosi, ne gine, ali ni dobro o sebi neće čuti.  Kare śĭare, nu pĭare, da ńiś bińe nu-ş auđe.  (izreka)     [Vidi]
299  Ko rano rani sve vidi.  Kare pļakă măĭ đinuapće ļi vĭađe pi tuaće.  (izreka)     [Vidi]
300  Ko se čuva, i Bog ga čuva.  Kare sa pazĭaşće, şî Dumńeḑîu ăl pazîaşće.  (izreka)     [Vidi]
301  Ko se meša s’ pomijama, pojedu ga svinje.  Kar’ sa mǐastîkă ku laturļi, ăl manînkă puorśi.  (izreka)     [Vidi]
302  Ko seče, sebi teče.  Kare taĭe, parće-ş faśe.  (izreka)     [Vidi]
303  Ko traži, taj i nađe.  Kare kată, aăla află.  (izreka)     [Vidi]
304  Kod glave - devica, kod guze - vedrica.  La kap fată, la kur gaļată.  Đi fĭaće kare pitulă k-a pĭerdut fećiĭa. — Za devojke koje kriju da su izgubile nevinost.(izreka)     [Vidi]
305  KOJE JE ORUŽJE NAJJAČE?  ŚE ARMĂ ĬE MĂĬ TARE?  Kum Muma Paduri a-nvaţat kî ĭe pula măĭ tare armă. — Kako je Šumska Majka naučila da je kurac najjače oružje.(mit)     [Vidi]
306  Kokoška se po kresti vidi kakva jaja nosi.  Gaina pi krĭastă sa vĭađe śe uauă duśe.  (izreka)     [Vidi]
307  Koliko je ružan, kad bi ružnoća bolela, on bu umro od bolova.  Kît ĭe đi urît, kînd urîśuńa ar durĭa, ĭel al muri đi durĭare.  (izreka)     [Vidi]
308  Koliko je ružan, kad bi se plaćao porez na ružnoću, prodala bi mu se cela očevina.  Kît ĭe đi urît, kînd sa-r plaći porĭezu la urîśuńe, i sa-r vinđa imańa lu tatî-su tuată.  (izreka)     [Vidi]
309  Koliko je ružan, ni smrt mu put ne preči.  Kîr ĭe đi urît, ńiś muarća nu-ĭ stă-n drum.  (izreka)     [Vidi]
310  Koliko mesa ima koza?
— Koliko joj staje pod kožu.  
Kîtă karńe are kapra?
— Kît îĭ înkĭapă supt pĭaļe.
  
(pitalica)     [Vidi]
311  Konj na konju: gornji manji od donjega.  Kal pi kal: al đisupra măĭ mik đikît al đižuos.  (zagonetka)     [Vidi]
312  Konj ne zna da gura, on zna samo da tegli.  Kalu nu şćiĭe să-npingă, ĭel şćiĭe numa să tragă.  (izreka)     [Vidi]
313  Konja i karuce, i novac na zajam, nikom da ne daješ.  Kalu şî karuţa, şî bań împrumut, să nu daĭ la ńima.  (izreka)     [Vidi]
314  KOSTA ČOBANIN  KUOSTA PAKURARĬU  Kînćiku lu Kosta Pakurarĭu, lu kare uoţu Florinćin a furat stîna žumataće. — Pesma o Kosti Čobaninu, kome je lopov Florinčin ukrao pola stada.(balada)     [Vidi]
315  Koza prdi, a ovca ispašta.  Kapra bĭasă, da uaĭa petrĭaśe.  Kînd ăl đevină skapă, kî ĭe vikļan şî labdă vina la altu, da pruostu nu priśiape ńimika, kađe-n laţ şî petrĭaśe vina lut tuoĭa. — Kad krivac utekne, jer je prepreden i baci krivicu na drugoga, a naivko ne primeti ništa, upadne u zamku, i istrpi kaznu za tuđu krivicu.(izreka)     [Vidi]
316  Kratka pamet, duga robija.  Minća skurtă, robiĭa lungă.  (izreka)     [Vidi]
317  Kratkim štapom ne meri se duboka voda.  Ku bîtu skurt nu sa masură apa adînkă.  (izreka)     [Vidi]
318  Krava mrtva, a creva joj živa.  Vaka muartă, da maţîļi viĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
319  Krava riče, a tele odmiče  Vaka muźe, da viţălu fuźe.  (zagonetka)     [Vidi]
320  Krave se redom ližu.  Vaśiļi pi rînd sa ļing.  Tot nat la aluĭ ažută. — Svako svome pomaže.(izreka)     [Vidi]
321  Kravlja koščina u vrbovoj duplji.  Odolan đi vakă, în butuarkă đi salkă.  (zagonetka)     [Vidi]
322  Kreće-šeće parče proje,* što me u školi uče, zaboravim do kuće.  Urđiş-burđiş vržđik malaĭ, śe la şkuală învaţaĭ păn’ la kasă ma zuĭtaĭ.  * Sve do otvaranja đačkih kuhinja, đaci pešaci nosili su u svojim torbicama, pored knjiga i hranu, obično je to bilo parče proje sa sirom.(zagonetka)     [Vidi]
323  Krek, krek, i u vodu šljep.  Kuk, kuk, şî-n apă ţup.  (zagonetka)     [Vidi]
324  Krilo se kupuje, rep se u šumi neguje.  Aripa đin tîrg, da kuada đin krîng.  (zagonetka)     [Vidi]
325  Krmača mi siva, poganjiva,
Pet prasića, sivi, poganjivi:
Nasišu se kol’ko mogu
Pa u trku bež’ u šumu!  
Am o skruafă ļisă, pogaļisă,
Ku śinś purśiĭ, ļiş, pogaļiş;
Sug kît puot
Şî fug în tufă.
  
(brzalica)     [Vidi]
326  Kroz kravino crno dupe gledaš joj u bele zube.  Pin kur la vaka ńagră ći uĭţ la đinţ-aĭ albĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
327  Kroz selo je prošla, a psi ne zalajaše.  A trekut pin sat, da kîńi n-a latrat.  (zagonetka)     [Vidi]
328  Kroz staklo prolazi, a ne lomi ga.  Pin stîklă trĭaśe, şî n-o sparźe.  (zagonetka)     [Vidi]
329  Kroz šumicu napasam ovčicu.  Pin tufiţă pask o mńoriţă.  (zagonetka)     [Vidi]
330  Krutovilo u gaćama.  Ţapînă în izmĭańe.  (zagonetka)     [Vidi]
331  Kuća bez psa, ko vrata bez ključa.  Kasa fara kîńe, ka uşa fara kĭaĭe.  (izreka)     [Vidi]
332  Kud god krećeš, svud ga srećeš, bez njega ti života nema.  Un-će duś, a kolo ĭastă, far đi ĭel traĭ nu ĭastă.  (zagonetka)     [Vidi]
333  KUKAVICE, ZELEN-PERKO  KUKUĻIEŢ KU PĬAŃE VĬERḐ  Kuku ĭe pasîrĭe đi kare rumĭńi oĭari a prins măĭ mult drag, kî ĭel kînd kîntă, arată k-a veńit vrĭamĭa sî sa mîńe vićiļi la munće la paşuńe. — Kukavica je ptica koju su Vlasi stočari najviše voleli, jer kad ona zapeva, znak je da je došlo vreme da se stoka izgoni u planinu na pašu.
(lirika)     [Vidi]
334  KUKAVICE, ZELEN-PERKO  KUKUĻIEŢ KU PĬAŃE VĬERḐ  (lirika)  ne još   [Vidi]
335  KUKURIKU, MANDA  KUKURIKU, MANDA  S-a kîntat la kopil pănă l-a ţuţait pi źanunkĭ, or kînd l-a ļiganat să-l aduarmă! – Pevalo se detetu dok su ga cupkali na kolenu, ili dok su ga ljuljali da ga uspavaju.(uspavanka)     [Vidi]
336  KUME, KUME, ZAJEBANTU  NAŞ, NAŞ, FUĆELAŞ  Fragment neke rugalice, koja je smišljena od strane brđana (stočara), na račun onih koji žive u dolini (zemljoradnika i drugih); u rečniku brđana oduvek je rečna dolina ("vaļa mare") sa svojim naseljima i saobraćajnicama koje su ih povezivale, bio pojam za zgubidane, uličare, skitnice, i naročito za žene lakog morala.(satira)     [Vidi]
337  Kune se da ne krade, a beži s plovkom u zubima.  Sa źuară kă nu fură, da fuźe ku raţa-n gură.  Ći fură la uokĭ. — Krade te na očigled.(izreka)     [Vidi]
338  Lako je mišu pod velikim plastom.  Ļesńe ĭe la şokîće supt klańe mare.  Aşa măĭ đes spuńe muĭeruşkă mikă, a kuĭ ĭe barbatu uom mare şî grĭeu, kînd o dîrăsk ku-ntrăbaśuńiļi kum puaće sî ţînă supt ĭel. — Tako najčešće odgovara mala ženica, čiji je muž krupan i težak čovek, kad je zadirkuju pitanjima kako može da izdrži pod njim.(izreka)     [Vidi]
339  LAZARIČKA PESMA  LAZARKA  (obredna)     [Vidi]
340  LEK UJKE VESELINA  ĻAKU LU UĬKA VISAĻIN  (anegdota)     [Vidi]
341  LENJKA I ŽELJKA  ĻEŃA KU DORA  Povasta kare învaţă kî ļeńa nu ĭe bună, kî ĭe rîa, ama duoru ĭe şî măĭ mare rîău, dakă uomu nuşćiĭe să-l stîmpîrĭe. — Priča koja uči da je lenjost zlo, ali i da je želja još veće zlo, ako čovek ne može da je suzbije. (anegdota)     [Vidi]
342  Leptir na tatu, leptir na mamu!  Flutur pi tata, flutur pi muma!  Igra rečima: kada se rečenica brzo izgovara i ponavlja, reč flutur = leptir prelazi u futul = jebem ga, pa ispada da govornik vrši akt nad svojim roditeljima, što izaziva opšti smeh kod čobana. Čobanska brzalica i sprdalica.(brzalica)     [Vidi]
343  Leskov štap dobar štap bi!  Bît đ-alun bun bît fu!   Kada se brzo izgovara, reč „fu” — „bi”, splete se sa rečju „bît” — „štap” i posle više brzih ponavljanja ispadne vulg. „fut” — „jebem”.(brzalica)     [Vidi]
344  Lipova deblica puna varnica.  O butuarkă đi ćiĭ pļină đi skinćiĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
345  LJELJA  ĻЕĻА  (erotika)     [Vidi]
346  Ljigavko uzjahao ne znam šta, i krenuo ne znam kud.  Mîkanće sa-nkîļikat pi nu şću śe, şî sa duśe nu şću unđe.  (zagonetka)     [Vidi]
347  Ljubljenje je jebačka kapara.  Ţukatu ĭe kapara lu futaĭ.  Aşa-l dudîĭe fata pi baĭat kare minće kă vrĭa numa s-o ţuśe. — Tako devojka odbija momka koji laže da želi samo da je ljubi.(izreka)     [Vidi]
348  Ljuta trava lek nalazi.  Buĭađa rîa află ļaku.  (izreka)     [Vidi]
349  LJUTI STARAC  MUOŞU MÎŃIĬAT  Homerovski motiv, star preko dva milenijuma, o Odiseju i vernoj Penelopi, u vlaškim baladama!(balada)     [Vidi]
350  Lonac krčka sa pasuljem, al se ne zna gde je so.  Uala fĭarbe ku pasuĭu, ama nu sa şćiĭe unđe sarĭa.  Kînd śeva sa lukră la žumataće, fara rînd. — Kad se nešto radi polovično, bez organizacije.(izreka)     [Vidi]
351  Lud za ludim ide.  Al naruod dupa-l naruod mĭarźe.  (izreka)     [Vidi]
352  LUPA DOBOŠ KROZ MOLDOVU, I  BAĆE TOBA LA MOLDOVA, I  (erotika)     [Vidi]
353  LUPA DOBOŠ KROZ MOLDOVU, II  BAŤE TOBA LA MOLDOVA, II  (erotika)     [Vidi]
354  LUPA DOBOŠ U VALAKONJI  BAĆE TUOBA-N VAĻAKUAŃE  (erotika)     [Vidi]
355  Mačka razrogačka ide poljem i mjauče.  O mîţă zgaită pi kîmp sa kîntă.  (zagonetka)     [Vidi]
356  Magarca zatvara gazda, a čoveka država.  Pi magarĭ înkđe gazda, da pi uom držaua.  (izreka)     [Vidi]
357  Magda-Magdalena ključ je izgubila, Mesec ga je našao, Sunce ga je uzelo.  Madga-Madgaļina a pĭerdut kĭaĭa, Luna aflato, Suarļi a luvato.  (zagonetka)     [Vidi]
358  Majka ti stoji, a otac joj ga udara.  Mumata stă, da tat-tu iĭ dă.  (zagonetka)     [Vidi]
359  MAJKO MOJA DUGOKLJUNA  MUĬKA MĬA KU ĆUOKU MARE  (uspavanka)     [Vidi]
360  MALA LULA, MALA CURA  LULA MIKĂ, FATA MIKĂ  Kînćik đ-adurmit fĭaćiļi. — Uspavanka za devojčice.(uspavanka)     [Vidi]
361  Mali ko jaje, težak ko vo.  Mik ka uou, grĭeu ka buou.  (zagonetka)     [Vidi]
362  Mali sud sa maslom ceo svet omasti.  Un śuob ku unt, tuota lumĭa ung.  (zagonetka)     [Vidi]
363  Malo dete, velika briga, veliko dete, briga još veća.  Kopilu mik, grižă mare, kopilu mare, grižă şî măĭ mare.  (izreka)     [Vidi]
364  Malo ko jaje, tegli ko vo.  Mik ka uou, traźe ka buou.  (zagonetka)     [Vidi]
365  Malo sedim, malo ne radim, i vreme prolazi.  Kĭta şîăd, kîta nu lukru, şî vrĭamĭa trĭaśe.  Đ-al ļenuos. — O lenčugi.(izreka)     [Vidi]
366  Malo te žiže uvis podiže.  Ćićirikă mikă đi kur đi rađikă.  (zagonetka)     [Vidi]
367  Masna sablja u zemlju ode.  O sabļe unsă, în pomînt dusă.  (zagonetka)     [Vidi]
368  Medved mrtav, a uho mu mrda.  Ursu muort, da urĭakĭa zbaće.  (zagonetka)     [Vidi]
369  MLADINA PESMA  KÎNŤEKU MIRĬESΠ Pesma se peva na vlaškim svadbama širom Negotinske Krajine, u trenutku kada se mlada oprašta od svojih roditelja.(lirika)     [Vidi]
370  Mlati čiča, puca snaga, a od masla nigde traga.  Dă muoşu kît puaće, da untu nu măĭ skuaće.  (zagonetka)     [Vidi]
371  Mnogo popova, nekršteno dete.  Mulţ puopĭ, kopilu ńibućeḑat.  (izreka)     [Vidi]
372  Mnogo ptica, svaka svoj jezik ima.  Păsîrĭ mulće, tuata are ļimba iĭ.  (izreka)     [Vidi]
373  MOJ CVETIĆU UVENULI  FLORIŚIKĂ ÎNTUŃEKATĂ  Ljubavna pesma o bolu ostavljene dragane, koja svoj bol upoređuje sa cvetom koji vene.(lirika)     [Vidi]
374  Moja proja preko tvoje, a u guzi vreteno je.  Turta mĭa pi turta tĭa, fusu mĭeu în kuru tĭeu.  (zagonetka)     [Vidi]
375  Molim se za kletvu: niti da je činim, niti da je primim!  Kad pintru napastă: ńiś să n-o fak, ńiś să n-o trag!  Un rugamînt batrîn kînd s-a fakut înkinaśuńa la prazńik. — Jedna starinska molitva koja se izgovarala kada se metanisalo na slavi.(obicaj)     [Vidi]
376  Molitva mladom mesecu  Rugamînt la luna nuoă  Kînd ĭasă luna nuoă, ĭeş afară, la vrun luok kurat, ći-ntuorś kîtra lună, faś kruśe şî ḑîś rugamîntu-sta dă triĭ uorĭ. — Kad izađe mlad mesec, izađeš napolje, na neko čisto mesto, okreneš se prema mesecu, prekrstiš se i tri puta izgovoriš ovu molitvu.(bajalica)     [Vidi]
377  Motka drži svet i zemlju. (=Sila vlada svetom).  Buata ţîńe lumĭa şî pomîntu.  (izreka)     [Vidi]
378  Može vašar bez jednoga.  Puaće bîlśu fara unu.  Sa ḑîśe kînd vrunu ćinîr prĭamult traźe sî sa dukă la vro visaļiĭe, kare înga nu ĭe đi ańi luĭ. — Kaže se kad neko mlad previše vuče da ode na neku zabavu, koja još uvek nije za njegove godine.(izreka)     [Vidi]
379  Mrtav bolestan, a jeo bi svega.  Bolnau đi muarće, da-r mînka đi tuaće.  Đi aăĭa kare sa fak bolnavĭ. — O onima koji se prave bolesni.(izreka)     [Vidi]
380  Mrtvi truli, a živi ga guli.  Al muort sa-mpuće, da-l viu sa fuće.  Lumĭa muare, ama traĭu mĭarźe nainće. — Ljudi umiru, ali život ide dalje.(izreka)     [Vidi]
381  Mrtvi žgolja, kao da jede pečene prdeže.  Uskat muort, parke manînkă bĭeşîń fripće.  Đi uom uskat. — Za mršavog čoveka.(izreka)     [Vidi]
382  NA BOŽIĆ  LA KRĂČUN  (poskocica)     [Vidi]
383  Na Dunav da odeš po mutnu vodu, ime da ti dođe, ti da ne đođeš.  Sî će duś la Dunîrĭe dupa apă tulburĭe, numiļi sî-ţ vină, tu să nu măĭ viń.  (kletva)     [Vidi]
384  Na kakvoj pijaci kupiš, na takvoj prodaš.  La śe piĭaţ kumpirĭ, la-şa vinḑ.  (izreka)     [Vidi]
385  Na leđima ispupčena, na stomaku ravna.  Pi şîaļe bobonată, da pi burtă înblanată.  (zagonetka)     [Vidi]
386  NA RAZOR, KURATI!  LA RĂZORĬEĆE, PUĻEĆE!  (pripovetka)     [Vidi]
387  NA SPASOVDAN  LA ISPAS  (erotika)     [Vidi]
388  Na trem sinoć sam prilegla,
Sa glavom na ćeramidi.
Pička mi od pene bridi.
Probah iglom i kalemom,
Al bez kurca leka nema.  
Ma kulkaĭ asară-n ćindă,
Ku kapu pi kîramidă,
Şî fakuĭ albĭaţă-n pizdă.
Dau ku aku, dau ku sula,
Nuĭe ļaku ka ku pula.
  
(erotika)     [Vidi]
389  Na vr’ pruta, jao njemu.  În vîr đi nuĭa, vaĭ đi ĭa.  (zagonetka)     [Vidi]
390  Nad dubokim dolom krivo brvno.  Pista o vaļe adînkă o punće strîmbă.  (zagonetka)     [Vidi]
391  Nag selo obilazi a gladan ide kroz sredinu.  Guolu okoļaşće satu, da flomîndu dă pin mižluok.  (izreka)     [Vidi]
392  Nagazila koza kamen,
Kamen puk’o na četvoro!
Neka pukne kozi glava
Kao kamen na četvoro!  
A kalkat kapra pi pĭatră,
A krapat pĭatra în patru!
Kraparĭa kapu kăpri
Kum a krapat pĭatra în patru!
  
(brzalica)     [Vidi]
393  Nage ljude đavo ne vidi.  Draku nu vĭađe lumĭa-n pĭaļa guală.  Nu sa şćiĭe đi śe, sa şćiĭe numa kă vrăžîtuorļi kare lukră ku draśi la baltă, pănă nu-nśep đeskînćiku, dubuară ţuaļiļi đi pi ĭaļe şî đeskînćiku ăl fak în pĭaļa guală. — Ne zna se zašto, ali se zna da vračare, koje na bari rade sa đavolima, pre nego što počnu obred, skidaju sa sebe odeću i obred vrše potpuno nage.(verovanje)     [Vidi]
394  Najgore je kad te neko jebe mekim kurcem: ti, siroma, vrdaš da se izvučeš, a on misli da mešaš jer ti je lepo, pa te jebe još gore!  Măĭ rău ĭe kînd će fuće vrunu ku pula muaļe: tu, saraku, traź sî skăpĭ, da ĭel ginđaşće kă mĭastîś đi drag, şi će fuće şî măĭ rău!  (izreka)     [Vidi]
395  Najteže je čoveku kad vidi da mu roditelji umiru, a deca mu stare.  Măĭ amunka la uom ĭe kînd vĭađe kă-ĭ muor parinţî, da kopiĭi înbătrîńesk.  (izreka)     [Vidi]
396  Narod je kao čorba.  Lumĭa ka ļegumĭa.  Mistakatură đi tuaće fĭelurĭ. — Mešavina svih vrsta.(izreka)     [Vidi]
397  Narod kao čorba, al je mleko slađe,  Lumĭa ka ļegumĭa, da lapćiļi măĭ dulśe.  (izreka)     [Vidi]
398  Nas niko ne treba da šiša, nama vuna opada sama.  Pi nuoĭ nu trăbe să ńi tungă ńima, noa lîna pikă sîngură.  (izreka)     [Vidi]
399  Naše selo je golemo: volovi izašli, a kola još nisu ušla.  Satu nuostru mare rău: buoi a ĭeşît, da karu n-a măĭ tunat.  (izreka)     [Vidi]
400  Ne bila ti više glava prokleta!  Sî nu mîăĭ fiĭe guguļiţa-tĭa afurisîtă!  Ăl blastîmă sî pĭardă kapu. — Kune ga da izgubi glavu.(kletva)     [Vidi]
401  Ne budi predobar, jer ćeš gologuz na putu ostati.  Nu fi prĭabun, kă ramîń ku kuru guol în drum.  Bunaćiku ļesńe župuĭa păn la uos, kî ĭel krĭađe-n tuoţ. — Dobričinu je lako odrati do koske, jer on veruje svima.(izreka)     [Vidi]
402  Ne čudim se što pod starost Bog uzima čoveku ruku, ili nogu, možda mu trebaju za rad ili trčanje, ali se čudim što mu uzima kurac, šta li sa njim čini, ne znam?  Nu ma mir kînd la bîtrîńaţă Dumńeḑîu i ĭa la uom mîna, or piśuoru, îĭ va trăbui đi lukru or đi aļergat, ama ma mir đi śe i ĭa pula, śe va faśa ku ĭa?  (pitalica)     [Vidi]
403  Ne gledaj u sunce, jer ćeš oslepiti.  Nu ći uĭta-n suare, kî kĭorăşć.  (izreka)     [Vidi]
404  Ne jede i ne pije, a ništa mu nije.  Nu manînkă, nu bĭa apă, şî nu krapă.  (zagonetka)     [Vidi]
405  Ne loži vatru u gustoj šumi.  Nu faśa fuoku-n tufă mare.  (izreka)     [Vidi]
406  Ne mešaj se gde ti se lonac ne kuva.  Nu ći mistaka unđe nu-ţ fĭarbe uala.  Nu ći mistaka în lukru kare nu ĭe a tĭeu, ka în uală kar fĭarbe đi ćińe. — Ne mešaj se u tuđe stvari, kao ni u lonac koji ne kuva za tebe.(izreka)     [Vidi]
407  Ne mešaj se kad se braća tuku.  Unđe sa bat fraţî, nu će mistaka.  (izreka)     [Vidi]
408  Ne muzeš kravu, dok ne ubalega travu.  Nu kapiţ lapće đi la vakă, pănă-n ĭarbă nu sa kakă.  Lukru kare duśe dobîndă, ĭe đi mulće uorĭ imuos. — Posao koji donosi korist, često je prljav.(izreka)     [Vidi]
409  Ne otvaraj usta koliko ne (može da) prođe kroz dupe.  Nu kaska đin gură kît nu trĭaśe pin kur.  Nu vorbi măĭ mult đikît śe puoţ s-îngiţ, în alt fĭeļ: nu vorbi aĭa śe nu puoţ să ţîń kî ĭe vorba tĭa. — Ne govori više nego što možeš sam da svariš i progutaš, to jest: ne govori ono iza čega ne možeš da staneš.(izreka)     [Vidi]
410  Ne pali se vatra u gustom žbunju.  Nu sa faśe fuoku în tufă mare.  (izreka)     [Vidi]
411  Ne plašiš vuka ovčjom kožom.  Nu spomînţ lupu ku pĭaļa uoi.  (izreka)     [Vidi]
412  Ne pomoglo ti četrdeset i četiri slava u toku godine, zajedno sa velikim danima!  Sî nu-ţ măĭ ažuće patruḑăś şî patru đi prazńiśe pi anu đi ḑîļe, şî ḑîļiļi marĭ ku ĭaļe!  (kletva)     [Vidi]
413  Ne puštaj siromaha da umre od gladi, jer kad on umre, neće pustiti tebe da živiš.  Nu lasa pĭ-al sarak sî muară đi fuame, kî kînd ĭel muare, nu ći lasă pi ćińe sî traĭeşć.  (izreka)     [Vidi]
414  Ne radi ništa, samo doji motiku.  Nu lukră ńimika, numa dă ţîţă la sapă.  La sapat, sîpatuarĭa ļenuasă đes sa raḑîmă ku pĭeptu pi dîržaļa săpi, đ-aĭa sa ḑîśe kă-ĭ dă ţîţă. — Na kopanju, lenja kopačica često se oslanja grudima na držalje motike, pa se zato kaže da je doji.(izreka)     [Vidi]
415  Ne sedaš za sto da jedeš, ako si sit.  Nu şăḑ la masă să mînś, dakă iş satul.  Ne radiš ono za čim nemaš potrebe.(izreka)     [Vidi]
416  Ne staju mu kolači u torbu.  Nu-ĭ înkĭapă kolači-n traĭstă.  Ďe vrunu lu kare nu-ĭ tot pe plak. — Za nekoga kome nije sve po volji.(izreka)     [Vidi]
417  Ne zaspiš, dok ne smešaš dlake.  Nu aduormĭ pănă nu mĭastîś fluośi.  (zagonetka)     [Vidi]
418  Nek dobije, dabogda, ono što je mlada dobila prve noći.  Să kapiće, dabogda, ć-a kapatat mirĭasa nopća đin tîĭ.  (kletva)     [Vidi]
419  Nek mu bog da ono što mu mislim ja.  Sî-ĭ ďa dumńezeu če-ĭ ginďesk ĭeu.  (kletva)     [Vidi]
420  Neka ti je srce dobro, kao što je pasulj petkom.  Bună s-ăţ fiĭe ińima, ka pasuĭu vińirĭa!  Vińirĭa ĭe puost, şî pasuĭu vińe ka o mare dulśaţă. — Petkom se posti, i pasulj dođe kao velika poslastica.(zdravica)     [Vidi]
421  Nekršteno dete na govna smrdi.  Kopilu ńibućeḑat puće la kakat.  Ḑîkală ku kare aĭ batrîń a dat îngînd la parinţ-aĭ ćińirĭ sî nu sa amînaćaḑă ku boćeḑu. — Izreka kojom su stariji opominjali mlade roditelje da ne kasne sa krštenjem dece.(izreka)     [Vidi]
422  Nema krda bez repa.  Nuĭe kîrd fara kuadă.  Kînd ĭe lume multă, nu mĭerg tuoţ înainće, ĭastă kare sa traźe la urmă. — Kad je mnogo ljudi, ne idu svi napred, ima onih koji se vuku pozadi.(izreka)     [Vidi]
423  Nema sramote, jer smo od sramete nastali.  Nuĭe ruşîńe, kă đin ruşîńe ńis fakuţ.  Kînd la vrunu iĭ grĭeu sî ḑîkă śeva, kă ĭe ruşîńe, aăla ku kare vorbĭaşe, spuńe asta ḑîkală. — Kad je nekom teško da nešto kaže, jer je sramotno, onaj s kojim razgovara kaže mu ovu izreku.(izreka)     [Vidi]
424  Nema svadbe bez suza, i nema sahrane bez smeha.  Nuĭe nuntă fara plîns, nu ĭe muarće fara rîs.  (izreka)     [Vidi]
425  Nema uspona bez pada.  Nuĭe suiş făra kubarîş.  (izreka)     [Vidi]
426  Nemam vremena za razgovor.  Nu stau đi taĭnă.  Kînd uomu sa grabĭaşće, şă nu vrĭa să pĭardă vrĭamĭa la taĭnă guală.
Kad se čovek žuri, i ne želi da gubi vreme na prazne razgovore.
(izraz)     [Vidi]
427  Nemaš ti u glavi to što on ima u peti.  Nu aĭ tu în kap aĭa śe are ĭel în kalkîń.  Kît đi înţaļes şî învaţat uomu să fiĭe, dakă dă pista vrun bîtaĭuos, n-are ńiś o dobîndă đin şćirĭa luĭ, kă aăla puaće să-l bată, să-l frîngă, şi şă-l gazîaskă ku kraśi. — Ma koliko razuman i učen čovek bio, ako naleti na nekog siledžiju, nema nikakve koristi od svoga zanja, jer ovaj može da ga prebiije, da ga polomi, i da ga gazi nogama.(izreka)     [Vidi]
428  Neprevodivo  Una Ĭela, duda Ĭela, kara Ĭela, kara miş, kara biş, opaţ, kopaţ, źurźu, murźu, kļanţ.  Frîntura ļimbi kopilarĭaskă. — Dečja brojalica-brzalica.(brzalica)     [Vidi]
429  Nestao preko crnog mora, dabogda.  Perđaćaĭ pista mărļi ńagre, dabogda.  (kletva)     [Vidi]
430  Nevolja dolazi na konju, a odlazi na puževima.  Ńevuoĭa vińe pi kal, da sa duśe pi kukumĭelś.  (izreka)     [Vidi]
431  Nevolja je kad drugi kuka na tvom grobu.  Amunka kînd sa kîntă altu la gruapa tĭa.  (izreka)     [Vidi]
432  Nije kome se spremalo, nego kome se sterifilo.  Nuĭe ku-ĭ s-a gaćit, numa ku-ĭ s-a putrîvit.  (izreka)     [Vidi]
433  Nije siromah onaj koji nema, nego onaj kome treba još.  Nu ĭe sarak ăla kare n-are, numa aăla lu kare iĭ măĭ trîabe şîmăĭ.  (izreka)     [Vidi]
434  Niko nije u postu pravljen, nego u najvećoj slasti.  Ńima nu ĭe fakut đi puost, numa în slasta măĭ mare.  (izreka)     [Vidi]
435  Nisam ja star, samo je mnogo godina prošlo od moga rođenja.  Nu sînt ĭuo batrîn, numa mulţ ań a trekut đi kînd m-am fakut.  (izreka)     [Vidi]
436  Nit’ od koga tražim, niti kome dajem.  Ńiś nu śer la ńima, ńiś nu dau la ńima.  Am tuot śe-m trăbe. — Imam sve što mi treba; ne zavisim ni od koga.(izreka)     [Vidi]
437  Nit’ ti biram, nit’ ti berem.  Ńiś nu-ţ aļeg, ńiś nu-ţ kuļeg.  (izreka)     [Vidi]
438  Novac imam, kesu nemam,
Novac nemam, kesu imam,
Šta staviti, šta uzeti?  
Bań am, pungă n-am,
Bań n-am, pungă am,
Śe baga, şî śe luva?
  
(brzalica)     [Vidi]
439  O drvo se baba obesila, i sikilj iskesila.  S-a spînḑurat baba-n duos, ku ļinđiku skuos.  (zagonetka)     [Vidi]
440  O klin visi, a dno nema.  Stă în kuń, da fund n-are.  (zagonetka)     [Vidi]
441  OBGRLIH JOJ RUKOM GLAVU  PUSĂĬ LA MÎNDRA MÎNA-N KAP  Šaljiva pesma koja se pevala u kolu na račun lenjih žena.(poskocica)     [Vidi]
442  OBIČAJ PRVO ŠIŠANJE  AĐET LUVATU ĐIN KIKĂ  (obicaj)     [Vidi]
443  Obruč obručen na klin navučen.  O totîrlă totîrlată pi kuń bagată.  (zagonetka)     [Vidi]
444  Od govna se pita ne pravi.  Đin kakat plaśintă nu ĭe.  (izreka)     [Vidi]
445  OD JEDAN PA DO DESET  ĎI LA UNU PĂN-LA ZEČE  (poskocica)     [Vidi]
446  Od jedan počinje svako brojanje.  Đi la unu înśape tuot numaratu.  (izreka)     [Vidi]
447  OD KAD SU ZAMKE  ĐI KÎND SÎNT FĬARÎĻI  (legenda)     [Vidi]
448  Od njega se nu kurcem ne možeš odbraniti.  La ĭel ńiś ku pula nu či ţîń.  Nu şćiĭe đi ruşîńe. — Ne zna za stid.(izreka)     [Vidi]
449  Od sedenja nema vajde.  Đin şađere nu ĭe avere.  (izreka)     [Vidi]
450  OD SENA DO SENA  ĐI LA PAĬE PĂN’ LA PAĬE (1)  (erotika)     [Vidi]
451  OD SENA DO SENA  ĐI LA PAĬE PĂN’ LA PAĬE (2)  (erotika)     [Vidi]
452  OD UROKA  DE DEOICHI  Bajalica „od uroka” zapisana je u selu Cusuiul din Vale, u južnoj Dobrudži, koja od 1940. godine pripada Bugarskoj, a pre toga je bila rumunska teritorija; selo je nastalo naseljavanjem timočkih Vlaha iz mesta u okolini Vidina, koja danas delom pripadaju Bugarskoj, a delom Srbiji, u periodu od 1922. do 1935. godine. Uporedna verzija za jednu vlašku bajalicu koju je, pod nazivom ĎE ĎEOĬK, zapisao Velimir Trailović u Prahovu (ovde pod rednim brojem 28).(bajalica)     [Vidi]
453  Odavde do planine jedno isto zvono zvoni.  Đi aiśa păn’ la munće tuot un klopît s-auđe.  (zagonetka)     [Vidi]
454  Odavde do sinjeg mora samo danci od lavora.  Đi aiś păn’ la mărĭ numa fundurĭ đi kaldărĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
455  Odavde do šumice samo alka do alkice.  Đi aiśa păn’ la munće tuot ḑăļe marunće.  (zagonetka)     [Vidi]
456  Odavde do Vraca* niz suvih trupaca.  Đi aiś păn-la Vraţ tuot buşćeń uskaţ.  * Vrac (vl. Vraţ = vrata) toponim u selu Gornjane.(zagonetka)     [Vidi]
457  Odrasla je pored pored puta, kao pička kraj dupeta, gde navraća i zlo i dobro.  Ĭ-a kreskut lînga drum, ka pizda lînga kur, uń sa baće şî rău şî bun.  Đi muĭerĭ kare nu şćiu đi ruşîńe. — O ženama koje ne znaju za stid.(izreka)     [Vidi]
458  Ognjilo kreše, ali ne o svaki kamen.  Amnarĭu skapîră, ama nu la tuata pĭatra.  (izreka)     [Vidi]
459  OJ DUNAVE, TIJA VODO  DUNĂRIKĂ, APĂ ĻINĂ  Sestra tuguje za bratom koji živi preko Dunava, u tuđini.(lirika)     [Vidi]
460  OKO STOGA, I NIZ POLJE  ĐI LA KLĬE PĂN’ LA KLAĬE  (erotika)     [Vidi]
461  Okruglo, u rupu ušlo.  Totîrlata tună în gaură gata.  (zagonetka)     [Vidi]
462  On je velik, a ja mali, oboje smo u sikilj stali.  Ĭel ĭe mare, ĭuo mis mik, amînduoĭ într-un ļinđik.  (zagonetka)     [Vidi]
463  Ona stari, al za sedam mari.  Ĭa babă, da đi şapće întrabă.  Sa spuńe đi muĭarĭe în ań, kare sa skuaće kă ĭe batrînă, kînd o okupă đ-aĭ ćińirĭ. — Kaže se kad neku ženu u godinama zaokupe mladići, a ona se brani da je stara.(izreka)     [Vidi]
464  Otac ima hiljadu dece: svima kape kupuje, samo sebi ne može.  Un tată are o miĭe đi kopiĭ: la tuoţ kumpîră kaśuļ, numa luĭ nu puaće.  (zagonetka)     [Vidi]
465  Otac ti je na tavanu, a majka ga za dršku vuče.  Tat-tu în pod, da mă-ta îl trağe ďe nod.  (zagonetka)     [Vidi]
466  Otac zelen, a sva deca crvena.  Tata vĭarđe, da kopiĭi ruoşîĭ.  (zagonetka)     [Vidi]
467  OTIŠO BIH I JA NA SVADBU  MA-Ş DUŚA ŞÎ ĬUO LA NUNTĂ  Kînćik în kare s-a rîzîļaşće muĭarĭa urîtă. A kîntat lîutari pi la visaļiĭ, pănă lumĭa a žukat în uară. * Pesma u kojoj se ismeva ružna žena. Pevali violinisti na igrankama, dok su ljudi igrali u kolu. Rumunska paralela zapisana u selu Vojvodinci, u srpskom Banatu, preuzeta je iz zbornika „Foaie verde, lămăiţă”, II, (ur. Radu Flora, Costa Roşu), Zrenjanin 1982, p. 148.(poskocica)     [Vidi]
468  Otpao ti nos u čorbu s kupusom.  Pikaţar nasu în ḑama đi varḑă.  Ăl blastîmă sî sa bulnavĭaskă đi frĭengă, kî la-ĭ frĭengavĭ ļ-a pikat vîru nasuluĭ. — Kune ga da se razboli od frenge (sifilisa), jer je frengavima otpadao vrh nos.(kletva)     [Vidi]
469  Ovca je rila, svinjski rog skrila! Slepac ga vide, o tome gluvi doču, sakati ga uze i raspasanom za pojas zadenu.  În rîmuĭtura đi uaĭe, un kuorn đi puork! Ăl vaḑu ăl kĭuor, auḑî ăl surd, ăl luvă ăl sîăk, ş-îl bagă l-al đeşćins dupa brîu.  (zagonetka)     [Vidi]
470  Ovca sa vunom u sebi.  O uaĭe ku lîna î-ńa.  (zagonetka)     [Vidi]
471  Ovca se siva u korenju skriva.  O uaĭe saină dupa o rîdaśină.  (zagonetka)     [Vidi]
472  Ovcu kojoj runo smeta, bolje da izjedu vuci.  Uaĭa śe nu-ş duśe lînă, măĭ bun s-o manînśe lupi.  (izreka)     [Vidi]
473  OVČARSTVO: KRDO, STADO I BAČIJA  OĬARIĬA: KÎRDU, STÎNA ŞÎ BAŚIĬA  Povasta skurtă đi ađeturĭ oĭerĭešć. — Kratak opis stočarskih običaja.(obicaj)     [Vidi]
474  OVČICA BELKA, S ROGOM U USTIMA  UOIŢĂ BALURĂ, KU KORŃIŢU-N GURĂ  Kînćik pîkurarĭesk, đi duor, ka Mioriţa alu romăni. —Čobanska balada, varijanta rumunske Miorice.(balada)     [Vidi]
475  Ovde breg, ovde breg, a između pravim sneg.  Đi-nkuaś krak, đi-nkuaś krak, da-n mižluok zapadă fak.  (zagonetka)     [Vidi]
476  OŽENIĆU MARIJU  MA-NSOR KU MARIĬA  Odlomak iz emisije TV Beograd, početak pesme isečen prilikom montaže. Preuzeto sa Youtuba, i obradjen sam tonski deo pesme. Link Vlaski obicaji iz Negotinske Krajine (lirika)     [Vidi]
477  OŽENIH SE, UZEH ŽENU  MA-NSURAĬ, LUVAĬ MUĬARĬE  Kînćiku kare bužukrĭaşće uamiń śe s-a-nsură ku muĭerĭ batrîńe. — Pesma koja ismejava ljude koji se žene sa starijim ženama.(lirika)     [Vidi]
478  Pade golub bez krila na drvo bez grana, i ujede ga bezuba carica.  Kaḑu golîmbu fara ărpĭ pi ļemn fara krĭenź, şî-l muśkă ţariţa fara đinţ.  (zagonetka)     [Vidi]
479  Pazi dobro šta govoriš, jer čoveka zbog reči tuku.  Bagă sama śe vorbĭeşć, kî uomu đi vuorbă sa baće.  (izreka)     [Vidi]
480  Petorica kuću grade, a đubre ne prave.  Śinś inş lukră la konak, da ĭeşke nu fak.  (zagonetka)     [Vidi]
481  Petoro braće jednu gredu delju.  Śinś fraţ la o bîrnă lukră.  (zagonetka)     [Vidi]
482  Peva pupavac pod ponjavom.  Kîntă pupîḑa-n pătură.  Dupa nuntă, vro vrĭame mlădožăńa ku ńevasta nu sa skuală đin pat, ḑîua-nuapća stau astrukaţ ku pătura. Kînd vrunu, kare nu do kunuaşće rîndu, întrabă da śe ļi, la-ĭ batrîń skapă rîsu, şă spun: „Kîntă pupîḑa-n pătură, đ-aĭa iĭ nu sa đistrukă, ńiś nu sa skuală đin pat.” — Posle svadbe, neko vreme mladoženja i nevesta danima ne ustaju iz kreveta, danju-noću leže pokriveni ponjavom. Kad neko, ko se baš ne razume u stvari, pita šta li im je, starijima se otme osmeh, i kažu: „Peva pupavac pod ponjavom, zato se oni ne otkrivaju, i ne dižu iz kreveta”.(izreka)     [Vidi]
483  Pička je kurčeva kanija.  Pizda ĭe ćaka puļi.  (izraz)     [Vidi]
484  Pij dobro, jedi dobro, jer ne znaš kada smrt dolazi.  Bĭa bińe, manînkă bîńe, kă nu şćiĭ muarća kînd vińe.  (izreka)     [Vidi]
485  Pij i jedi, i gledaj svoja posla.  Bĭa şî manînkă, şî katîţ lukru tĭeu.  (izreka)     [Vidi]
486  Pij u zdravlju! (Skraćeno) U zdrablje!  Bĭa ku sanataće! (Skurt) Ku sanataće!  Kînd sa tronkîńe ku parîļi. — Kad se kucaju čašama.(zdravica)     [Vidi]
487  Pijan kao ćurka.  Bat ka kurka.  Đispre uom bat. — O pijanom čoveku.(izraz)     [Vidi]
488  Pišanje bez prdeža, ko svadba bez muzike.  Pişatu far’ đi bĭeşît, ka nunta far’ đi lăutarĭ.  (izreka)     [Vidi]
489  Pita ćerka:
— Majko, zašto kurac nije kao stog?
— E, kad bi kurac bio kao stog, pička bi bila ko senik oko stoga!  
Întrabă fata:
— Mumă, đi śe nu ĭe pula kît klańa?
— E, kînd ar fi pula kît klańa, pizda-r fi kît ţarku!
  
(pitalica)     [Vidi]
490  Po avliji vrckala se, pa na mesto vratila se.  Pin avļiĭa fîrţońiĭa, şî sa-ntuarsă ĭar’ aśiĭa.  (zagonetka)     [Vidi]
491  Po poruci kasno jedeš.  Pi porînś amînat manînś.  Kînd porînśeş mîkarĭa, or ći ruoź đi altu sî ţ-o fakă, da tu aşćeţ pi đi gata, amînat manînś, or nu manînś ńiśkum, ramĭń flomînd. — Kad poručiš jelo, ili moliš nekoga da ti ga spremi, a ti čekaš na gotovo, kasno jedeš, ili ne jedeš uopšte, ostaneš gladan.(izreka)     [Vidi]
492  Pod grabićem zečić igra.  Supt un karpińel žuakă un ĭepurĭel.  (zagonetka)     [Vidi]
493  Pognuta se glava nikad ne seče.  Kapu apļekat ńiśkînd nu ĭe taĭat.  (izreka)     [Vidi]
494  Polje ima oči, a šuma ima uši.  Kîmpu are uokĭ, da duosu are urĭekĭ.  Nu sa puaće pitula ńimika, şî ńiś unđe: tot sa vĭađe, or s-auđe. — Ne može se ništa sakriti, i nigde: sve se vidi, ili se čuje. [Por.](izreka)     [Vidi]
495  Polje ima oči, a šuma uši.  Kîmpu are uokĭ, da padurĭa urĭekĭ.  (izreka)     [Vidi]
496  Pomogni slabom, jači će se sam izvući.  Ažută la-l slab, kă-l pućarńik skapă sîngur.  (izreka)     [Vidi]
497  Pop kad nema šta da radi, nabija jajca u bure, a posle proba da ih izvuče, al ne može.  Popa kînd n-are śe sî lukre, bagă kuaĭļi în butuoĭ, şî pĭe urmă śarkă să ļi skuată, ma nu puaće.  Đ-aăĭa kare n-au śe sî lukre, şî fak śeva śe ļi dă đi kap. — O onima koji nemaju šta da rade, pa rade nešto što im se obije o glavu.(izreka)     [Vidi]
498  Popeh se na vr’ ora, videh Turke iza gora.  Ma suiĭ în vîr đi nuk, vaḑuĭ turśi păn’ sa duk.  (zagonetka)     [Vidi]
499  Poprdnu se crna tica, snese prdež bela lica.  Śuara ńagră bĭasă, da beşîna albă ĭasă.  (zagonetka)     [Vidi]
500  PORANI MI, DRAGI MOJ  VINU NAĬKĂ MĂĬ ĐIVRĬAME  (lirika)     [Vidi]
501  Pored bare nije đavolov, nego čovekov trag.  Pi dunga bĭelţî nu ĭe urmă đi drak, numa đi uom.  (izreka)     [Vidi]
502  Pored mrtvog konja sve vrane grakću.  Pi lînga kalu al muort, tuaće śuarîļi gîrîĭe.  (izreka)     [Vidi]
503  Pored vatre Trifun stoji, a vatre se ne boji.  Lînga fuok Trifu şîađe, da đi frikă nu sa pĭarđe.  (zagonetka)     [Vidi]
504  Pored velike vode ideš, pored velike vatre ne možeš.  Pi lînga apă mare mĭerź, pi lînga fuok mare nu puoţ.  (izreka)     [Vidi]
505  Poserem ti se u slanik!  Kaku-ma în soļńiţa tĭa!  Vrodată a fuost greu înžuramînt la oĭarĭ, kî fara sare n-a putut a traĭi ńiś lumĭa, ńiś vićiļi. — Nekad je bila teška psovka kod stočara, jer bez soli nisu mogli opstati ni ljudi, ni stoka.(psovka)     [Vidi]
506  Posle Gospojine poseru ti šešir, a na Petkovici i usta onog ko ga nosi.  Dupa Sînta-Mariĭe sa kakă-n pîlariĭe, da la Vińirĭa Mare şî-n gura kuĭ o are.  Đ-aĭ marĭeţ, kare duk pîlariĭa şî kînd sa-nfrigoşaḑă, şî vińe vrĭama ći kaśuļ. — Za kicoše, koji nose šešir i kad zahladni, i dođe vreme za šubare.(izreka)     [Vidi]
507  Posle kiše napravi se blato.  Dupa pluaĭe sa faśe morśilă.  (izreka)     [Vidi]
508  Posle ručka i siromah odmora.  Dupa prînz tot săraku puńe kapu.  Dupa mînkare oďineşťe tot nat, şi ăl sărak, ka şi boĭerĭu. — Posle obeda svako odmara, i siromah, kao i bojar.(izreka)     [Vidi]
509  POŠO MOMAK IZ SRBIJE  A PĻEKAT BAĬATU ĐIN SÎRBIĬE  Balada o svadbi momka iz Srbije i devojke iz Vlaške (danas Rumunija), koja se pri povratku sa mladom, tragično završila davljenjem svadbara u zaleđenom Dunavu.(balada)     [Vidi]
510  Potupljeni ugaran najviše opeče.  Taśuńu ăl potoļit măĭ rău ći arđe.  (izreka)     [Vidi]
511  Prazna priča, golo siromaštvo.  Taĭnă multă, sîraśiĭe guală.  Kînd prĭa mult sa puvestîaşće, da puţîn sa lukră, — Kad se puno priča, a malo radi. (Fig.) Mlaćenje prazne slame(izreka)     [Vidi]
512  Prazna torba mnogo je teža od pune.  Trasta guală mult ĭe măĭ grĭa đikît a pļină.  (izreka)     [Vidi]
513  Pre će te ujesti tvoje pseto, nego tuđe.  Măĭ îndată ći muśkă kîńiļi tĭeu, đikît alu altu.  Kînd îţ faśe vrun rău alteu, đin kasă, or ńamu măĭ apruape. — Kad ti kakvo zlo učini tvoj ukućanin, ili najbliži rod.(izreka)     [Vidi]
514  Prećiće čiča panj i ovce šumu (do tada).  Treče moşu grosu şi uoĭļi dosu (păn atunča).  Izreka kojom se kaže da će biti kasno za neku stvar.(izreka)     [Vidi]
515  Pred ogledalom celog dana, a đubre joj do tavana.  Tuot ku uoki la ogļindă, da gunuoĭu baće-n grindă.  Đi muĭerĭ ļenuasă, kare şćui numa sî sa frumoşaḑă, da alta nu lukră ńimika. — O lenjim ženama koje znaju samo da se kicoše, a drugo ne rade ništa.(izreka)     [Vidi]
516  Preturnica Ulaznika!  Răsturńika lu Bagan!  (Đi muĭare uşuară, kare ļesńe „sa rastuarnă” pi şîaļe, kî-ĭ drag să-ĭ sa baźe „baganu” voĭńiśesk). — (Za laku žensku, koja se rado „pretura” na leđa, jer voli da joj uđe muški „ulaznik”!)(izreka)     [Vidi]
517  PRIČA O ČIČKU  POVASTA LU SKAĬAĆE  Kum s-a fakut skaĭaćiļi. — Kako je nastao čičak.(legenda)     [Vidi]
518  PRIČA O DUVANU  POVASTA ĐI TUTUN  (legenda)     [Vidi]
519  PRIČA O PIREVINI  POVASTA LU PIR  Đi śe piru şă-n ḑî đe astîḑ traĭaşće pi luok. — Zašto pirevina i dan-danas živi na njivi.(legenda)     [Vidi]
520  PRIČA O PROSU

— Gde je čiča?
— Otišao u Vidin po zrna prosa,
jer više nemamo šta deci da damo!  
POVASTA LU MIĬ

— Unđe muoşu?
— S-a dus la Điĭ dupa buabe đi miĭ,
kă nu măĭ avĭem la kopiĭ śe să dăm !
  
Pănă-n lume n-ažuns kukuruḑu, malaĭu s-a fakut đin miĭ. — Dok u narod nije stigao kukuruz, proja se pravila od prosa.(obicaj)     [Vidi]
521  Pričamo, a nije nas briga.  Vorbim, da nu ńi grižă.  Kînd duoĭ inş vorbĭesk pi vrunu đi rău numa să ļi trĭakă vrĭamĭa. — Kad dve osobe pričaju i ogovaraju nekog samo da im prođe vreme.(izreka)     [Vidi]
522  Priprosta koka po pepelu prčka.  O gaină ćuşă rîkîĭe-n śanuşă.  (zagonetka)     [Vidi]
523  Prodala iz kuće što se ne prodaje.  A vindut đin kasă śe nu sa vinđe.  Đi muĭare mîritată, kare s-a dat la vrun ibuomńik. — O udatoj ženi, koja se dala nekom ljubavniku.(izreka)     [Vidi]
524  PROKLETA MI BILA, MATI  FIRĬA-Ĭ MUĬKĂ BLASTAMATĂ  Iz pesme „Am un fraće” — „Imam brata”.
(lirika)     [Vidi]
525  Proklete ti oči bile.  Fiţar uoki afurisîţ.  (kletva)     [Vidi]
526  PROLEĆE JE MAJKA NAŠA  PRIMOVARA, MUĬKA NUASTRĂ  (lirika)     [Vidi]
527  Propio je svoj život  Îş a baut viĭaţa.  Upropastio život alkoholom.(izraz)     [Vidi]
528  Propio je svoje zdravlje.  Îş a baut sanataća.  A prapăstuit sanataća ku bĭare. — Upropastio zdravlje pićem.(izraz)     [Vidi]
529  Pruga duga, crnoguza.  Dungă lungă arsă-n kur.  (zagonetka)     [Vidi]
530  Ptičica sa umnim repom.  Pîsarika ku minća-n kuadă.  (zagonetka)     [Vidi]
531  Puki siromah, al se ne trza noću kad laju psi.  Sarak, sarak, ama nu sa ćĭame nuapća kînd latră kîńi.  N-are đi śe sî sa ćamă, kî uoţî nu apaurăsk pĭ-aĭ saraś, şî iĭ duorm fara grižă. — Nema čega da se plaši, jer lopovi ne pljačkaju sirotinju, o ona spava bezbrižno.(izreka)     [Vidi]
532  Pup-pup-pup! Ko me ljubi, nek mi gnezdo ljubi, jer je čisto, nepogano, govnom omazano.  Pup-pup-pup! Kare m-a pupat, să pupĭe đin kuĭbu mĭeu, kî ĭe kurat, luminat, uns ku kakat.  (zagonetka)     [Vidi]
533  PЕSМА ZА ISPRАĆАЈ PОKОЈNIKА, IZ VОLUЈE  PETREKUTA DĂN VOLUĬA  Obredna pesma koju grupa od četiri žena peva kraj odra pokojnika, sa ciljem da ga pripreme za putovanje u zagrobni svet.(obredna)     [Vidi]
534  Radiš, radiš poput mrava, a kad umreš - sve badava!  Lukri, lukri ka furńika, da kînd muorĭ n-aĭ ńimika.  (izreka)     [Vidi]
535  REDALJKA  FUTAĬKA LA RÎND  Erotska pesma, koja za motiv ima dosetku u vezi sa seksom iz dana u dan.(erotika)     [Vidi]
536  Rešeto puno lešnika, sa jednim orahom u sredini.  Un śur pļin đi aluńe, ş-o nukă mare în mižluok.  (zagonetka)     [Vidi]
537  Riče krava u šumi.  Zbĭară ruĭka-n duos.  Ruĭka a fuost un nume kare rumîń-aĭ batrîń a dat đes la vakă ku pĭaļa roşkaćikă. — Rujka je bilo ime koje su stari Vlasi često davali kravi sa crvenkastom kožom.(zagonetka)     [Vidi]
538  Riđa liže Murđi zadnjicu, i ne pušta ga dok mu ga ne digne.  Riďa ļinğe pe Murďa pe kur, şi nu-l lasă pănă nu-l skuală.  (zagonetka)     [Vidi]
539  RODA  BARḐĂ  Kînćik đi adurmit kopiĭi. — Uspavanka.
(uspavanka)     [Vidi]
540  RUGALICA ZA JOVANA  BUŹUOKURA ĐI VANĂ  (satira)     [Vidi]
541  RUGALICA ZA PAUNA  BUŹUOKURA ĐI PAUN  (satira)     [Vidi]
542  RUGALICA ZA TRAILA  BUŹUOKURA ĐI TRAILĂ  Tot numiļi are „kînćik”, kare ăl kîntă kopilama la insă kare sa kĭamă aşa. Asta „kînćik” a kîntat pîkurari la fîrtatu luor, kare la kĭemat Trailă. — Svako ime ima svoju „pesmu”, koju dečurlija peva osobi koja se tako zove. Ovu „pesmu” pevali su čobani svom drugaru koji se zvao Trailo.(satira)     [Vidi]
543  Ruka ruku mije, a krava kravu liže.  Mînă pi mînă spală, da vakă pi vakă ļinźe.  Tot nat pazîaşće pi aluĭ. — Svako svoga štiti. [Por.](izreka)     [Vidi]
544  Ruka ruku mije, krava kravu liže.  Mînă pi mînă spală, da vaka pi vakă ļinźe.  Tot nat skuaće pi a luĭ. — Svako svoga štiti.(izreka)     [Vidi]
545  RUMUNKA IZ HUNEDOARE  RUMÎNA DĂ LA HUŃEDOARA  Aşa a ḑîs laptari aĭ batrîń în Mlaoa. Tako su peval stari laptari u Mlavi.(erotika)     [Vidi]
546  Ružan bije štapom, a lepotan kosti lomi.  Urîtu baće ku bîtu, da frumuosu frîînźe uosu.  Aşa anvaţat babiļi vikļańe fĭaćiļi marĭ, kare a fuźit đi baĭeţ urîţ, ş-aļergat dupa-ĭ frumuoş. — Tako su mudre starice učile devojke, koje su bežale od ružnih momaka, i trčale za lepotanima.(izreka)     [Vidi]
547  RUŽAN ČOVEK NI NA MLINU REDA NEMA  UOMU AL URÎT ŃIŚ LA MUARĂ NARE RÎND  Kînćik glumăţ, kare s-a kîntn în źuok. — Šaljiva pesma koja se pevala u kolu.(poskocica)     [Vidi]
548  Ružna je pseća svadba, al je ljudska pravo zlo.  Urîtă nunta kîńaskă, da şî măĭ rîa omeńaskă.  Kînd o muĭare are măĭ mulţ ibuomńiś. — Kad jedna žena ima više ljubavnika.(izreka)     [Vidi]
549  S jednom rukom, trij u dupe.  Ku o mînă, triĭ în kur.  Skamnu avut triĭ piśuare, ăl ĭaĭ ku o mînă, şă-l puń supt kur kînd şăḑ pi ĭel. — Tronožac je imao tri nogice, uzmeš ga jednom rukom, i stavljaš pod zadnjicu kad sedneš na njega.(zagonetka)     [Vidi]
550  Sa grane pada, al’ ne strada.  Đin krĭang kađe, da nu sa sparźe.  (zagonetka)     [Vidi]
551  Sa vrha grabića vašaj mladića: ne boji se kuca, već koke što kljuca.  Đi-ntrun vîr đi karpińel sa kîntă un baĭeţăl: nu sa ćiame đi kîń, numa đi gaiń.  (zagonetka)     [Vidi]
552  Samo je zemlja stara, a čovek ne.  Numa ĭe pomîntu batrîn, da uomu nu.  Aşa s-a apîră aĭ batrîń kînd aĭ ćinîrĭ s-a rîd đi iĭ kî sînt batrîń. — Tako se brane stariji kada ih mladi zadirkuju da su matori.(izreka)     [Vidi]
553  Samo koza ide gologuza, a devojka ne.  Numa kapra mĭarźe ku kuru guol, fata mare nu.  (izreka)     [Vidi]
554  Samo se dupe ne zagubi, jer je prikačeno na čoveku.  Numa kuru nu sa pĭarđe, kî ĭe prins la uom.  Đ-aăĭa kare sa vaĭtă kă ļesńe pĭerd, or zauĭtă kîći śuava ś-a dus la iĭ. — Za one koji se žale da lako gube, ili zaborave ponešto što nose sa sobom.(izreka)     [Vidi]
555  Samo su muda par, jer se ne razdvajaju nikad.  Numa kuaĭļi sînt soţîĭe, kî nu sa măĭ đispart ńiśkînd.  (izreka)     [Vidi]
556  SANAK USNIH OVE NOĆI  VISAĬ VISU ASTANUAPĆE  (lirika)     [Vidi]
557  Sanja ti dupe zelene bisere.  Ăţ visaḑă kuru marźiaļe vĭerḑ.  Sa ḑîśe kînd vrunu puvestîaşće k-a visat visurĭ ku ńiskaĭ aratărĭ. — Kaže se kad neko kazuje da je sanjao snove sa nekim predskazanjima.(izreka)     [Vidi]
558  Sastaju se divlji i pitomi da se pobratime.  Sa-npreună sîrbaćiku ku ńesîrbaćiku să fiĭe fraţ.  (zagonetka)     [Vidi]
559  SEDI ČIČA NA ŽIBANU  ŞÎAĐE MUOŞU PI ŹUBAN  Bažuokură păkurarĭaskă, kare a șćuto tuot păkurarĭu în Porĭeśa. — Bezobrazna čobanska brzalica koju je znao svaki čobanin u Poreču.
(erotika)     [Vidi]
560  Seješ ređe, puniš kola, seješ gušće, puniš kesu.  Puń ku raru, ĭaĭ ku karu, puń ku đesu, ĭaĭ ku kĭesu.  Ḑîkatuarĭa oĭarĭaskă, învaţă kum sa lukră în kîmp, măĭ mult pi lînga kukuruḑ, kî dakă pi ĭel ăļ samîń đes, ĭel nu dă birekĭet şî tuamna la kuļes puoţ să ĭaĭ num vro kesao đi buobe. — Ovčarska izreka, uči kako se radi u polju, najviše oko kukuruza, jer ako ga seješ gusto, on ne daje prinos i ujesen na berbi možeš da uzmeš tek neko torbiče zrnevlja.(izreka)     [Vidi]
561  Selo gori, a baba se češlja.  Satu arđe, da baba sa pĭapćină.  (izreka)     [Vidi]
562  Seoski ismevač ismevak iz sela izvlači.  Rîsu satuluĭ skuaće rîsu đin sat.  Rîsu satuluĭ ĭe aăla kare are ađet urît đi sa rîđe đi tot nat đi fiĭe śe, ama ĭel odată vińe la rînd şî dă đi vro ruşîńe mare, đi kare s-auđe şî-n tuaće saćiļi ĭn okoul. — Seoski ismevač je onaj koji ima ružan običaj da ismeva svakog za bilo šta, ali i on jednom dođe na red da se teško obruka, zbog čega će mu se smejati sva sela okolo.(izreka)     [Vidi]
563  SINOĆ, KAD JE NOĆCA PALA  ASARĂ, PI VRĬAMĬA ŚIŃI  Kînćik ibomńiśiesk đin Arnaglaua, în Rîu Porĭeśi. — Preljubnička pesma iz Rudne Glave u Porečkoj Reci.
(lirika)     [Vidi]
564  Siromaštvo je zlo, al nevera još veće.  Sîraśiĭa ĭe rîa, ama ńeverĭa şî măĭ rîa.  (izreka)     [Vidi]
565  SIROTANКО  SĂRAK BIŃE  Unu đ-al măĭ frumuos kînćik fakut pi ļimba rumîńaskă! Pănă askultă, uomu nu şćiĭe śe ĭe măĭ frumuos: vuorbiļi, or vĭarsîku! Kînćik đi duor, ku gînd grĭeu kî ĭe traĭu uomuluĭ skurt, trĭaśe ĭuta fara narok, şî ĭe tuot ăn sîraśiĭe mare! - Jedna od najlepših pesama spevanih na vlaškom jeziku! Dok sluša, čovek nije načisto šta je lepše: reči, ili melodija! Pesma čežnje, sa teškom mišlju da je ljudski život kratak i da brzo prolazi bez sreće, ceo u velikom siromaštvu!
Napomena: zbog slabijeg kvaliteta snimka koji smo načinili prilikom terenskog rada u Slatini, ovde se koristi snimak koji je sačinila rumunska redakcija TV Novi Sad, koji nam je ustupio na koriščenje pevač Slobodan Marković. Na snimku drugu violinu svira meštanin Dragi Krčoba.
(lirika)     [Vidi]
566  Skrenut sa ljudske staze.  Abatut đin poćaka lumi.  Nuĭe întrĭeg, nu mĭarźe ku lumĭa-m rînd, pļesńit, lovit. — Nije ceo, ne druži se sa ljudima, blesav, ćaknut.(izreka)     [Vidi]
567  Skretanje sa (pravog) puta donosi mnoga zla.  Abaćarĭa đin kaļe aduśe mulće rîaļe.  Sa ginđiaşće la kaļa lu aĭ kređinţuoş. — Misli se na put verujućih ljudi.(izreka)     [Vidi]
568  Slepom ne namiguj, gluvom ne šapići.  La-l kĭuor nu faśa ku uokĭu, la-l surd nu şopoća.  (izreka)     [Vidi]
569  Slomljena ručice  Mînuşîţă frîntă  (uspavanka)     [Vidi]
570  Smeje se gloginja kupini da je crna.  Sa rîđe porîmba đi mură kî ĭe ńagră.  (izreka)     [Vidi]
571  Smrdikravu kroz rep sišeš.  O vakă pļuadă, o suź pi kuadă.  (zagonetka)     [Vidi]
572  Smrt i kišu nikad ne prizivaj, jer dolaze same.  Muarća şî pluaĭa ńiśkînd sî nu kaţ, kî vin sîngure.  (izreka)     [Vidi]
573  Smrt ili juriš da je stigneš, ili sediš da je čekaš.  Dupa muarće or aļerź s-o ažunź, or şăḑ s-o aşćeḑ.  (izreka)     [Vidi]
574  SOVA  ĆUŞU  Kînćik đi ruşîńe, s-a kîntat pi la şîḑituorĭ. Erotska pesma, pevala se na sedeljkama.
Napomena: u vlaškom jeziku sova je muškog roda.
(erotika)     [Vidi]
575  SPASOVDANSKA PESMA  KÎNĆIKU LU ISPAS  Bažuokura pîkurarĭaskă đi ruşîńe kare s-a kîntat la Ispas. – Čobanska erotska pošalica koja se recitovala na Spasovdan.
(erotika)     [Vidi]
576  Srpast rep a testerasta glava: petao, svinjče, priseti se, magarče!  La kap ka firizu, la kur ka sîaśira: kokuoş, puorkuļe, priśĭapiće magarĭuļe.  (zagonetka)     [Vidi]
577  Stara žena, sedam put nedeljno (ima seks).  Muĭare batrînă, đi şapće uorĭ în stamînă.  Đi muĭare kare sa skuaće ku minśuna kî ĭe batrînă đi ĭubit. — Za ženu koja se vadi na laž da je prestara za ljubav.(izreka)     [Vidi]
578  Stari su govorili da se možeš krivo kleti samo kad možeš čoveka da spasiš teške robije.  Aĭ batrîń a spus kî puoţ să ći žuorĭ pi strîmb numa kînd puoţ sî skuoţ uomu đi la robiĭa grĭa.  (izreka)     [Vidi]
579  Stari su govorili: dolazi vreme da rep predvodi, a čelo da kasa za njim.  A spus aĭ batrîń: vrĭamĭa vińe đi kuada trĭaśe-nainće, da frunća ramîńe înapuoĭ.  Nesposobni i neuki potisnuće umne i sposobne, i postaće vodeća društvena grupa u političkom životu zemlje. Izreka nastala posle II svetskog rata, kada se seoska sirotinja vratila iz partizanskog vojevanja sa činovima koji su joj omogućili da se dokopa položaja u društvu, za koje nije bila dorasla.(izreka)     [Vidi]
580  Stavi miša i u ambar sa žitom, u pacova neće da izraste.  Sî baź şokîćiļi şî-n ambarĭu ku grîu, şobuol nu sa măĭ faśe.  (izreka)     [Vidi]
581  Stavim je tvrdu, vadim je meku, a iz glave joj bale teku!  O bag tare, o skuot muaļe, da đi-n kap iĭ mĭarźe baļe!  (zagonetka)     [Vidi]
582  Stavljam glatku u dlakavu.  O bag pi ńaćida în flokuasă.  (zagonetka)     [Vidi]
583  Stiglo je Sunce na pupak  Ažuns suariļi la burik.  Sa sîmće fuamića, vrĭamĭa ĭe đi prînḑ. Oseća se glad, vreme je ručku.(izreka)     [Vidi]
584  Sto dobra da učiniš, zaborave ih zbog jednog zla.  O sută să ļi faś bińe, ļi zauĭă pintru una rîă.  Lumĭa ĭe strîkată, şî ţîńe-n minće numa pĭ-aļi rîaļe. — Ljudi su pokvareni, i pamte samo loše stvari.(izreka)     [Vidi]
585  STOMAK I CREVO  BURTA KU MAŢU  Vic koji je nastao na osnovu zagonetke o stomaku i crevu u njemu.(vic)     [Vidi]
586  Stotine polaze, a hiljade ostaju.  Sućiļi pļakă, da miĭiļi ramîn.  (zagonetka)     [Vidi]
587  Strane ima, knjiga nije, po redu ih čovek lista, pa kad dospu do očiju, potekne ti suza čista.  Are fuoĭ, da nu ĭe karće, şî ļe daĭ đi oparće, şî kînd ažung la uokĭ în sus, tu će puń pi plîns.  (zagonetka)     [Vidi]
588  Strefila te smrtna jeza u sred noći.  Lovićar fiorĭ đi muarće în mižluok đi nuapće.  (kletva)     [Vidi]
589  SUĐENICA  URSĂTOARE  Kînťek kare îş baťe žok ďe fata ńebună. — Pesma koja ismeva nepromišljenu devojku.
(lirika)     [Vidi]
590  Svak po jednog vraga ima, a ja imam četir-pet, i svi su vrazi bosonogi.  Tot nat are kîć-un drak, da la mińe patru-śinś, şî tuoţ đ-aĭ draku, fara opinś.  Sa vaĭtă aăĭa kare traĭesk în sîraśiĭe mare. — Žale se oni koji žive u teškom siromaštvu.(izreka)     [Vidi]
591  Svaka navika ima i odviku.  Tuot învăţu are şî đizvăţu.  (izreka)     [Vidi]
592  Svaki Ciga hvali čekić, a Ciganka nakovanj.  Tot ţîganu îş labdă śokanu, da ţîganka ńikovala.  (izreka)     [Vidi]
593  SVAKO SA SVOJOM MUKOM  TOT NAT KU NAKAZU LUĬ  (vic)     [Vidi]
594  Svako selo i zanat, svaki katun i račun, svaka kuća običaj.  Tot satu ku zanatu, tot kotunu ku raśunu, tuota kasa ku ađetu.  (izreka)     [Vidi]
595  Svaštarenje na govno smrdi.  Lukru mistakat puće la kakat.  (izreka)  ne još   [Vidi]
596  Sve što zemlja uzme, vetar ne zapahnu.  Tot śe ĭa pomîntu, nu măĭ baće vîntu!  Ala kare muare, nu sa măĭ întuarśe pi lumĭa-sta, să-l ardă suariļi or să-l bată vîntu. — Onaj koji umre, više se ne vraća na ovaj svet, da ga sunce greje ili vetar bije.(izreka)     [Vidi]
597  Sve u kući gori, samo kuća ne.  Tuot arđe în koļibă, da koļiba nu.  (zagonetka)     [Vidi]
598  Svekar tuče kapom od slame, a svekrva kapom od kamena.  Suokru baće ku kaśula đi paĭe, da suakra ku kaśula đi pĭatră.  (izreka)     [Vidi]
599  Svi konji beli, samo jedan crven, i mlati ih sve  Tuoţ kaĭ albĭ, numa unu ruoşu şî-ĭ baće pi tuoţ.  (zagonetka)     [Vidi]
600  Svi su ljudi braća, usamljen čovek je vuk.  Tuata lumĭa fraţ, un uom sîngur ĭe lup.  (izreka)     [Vidi]
601  Svi su ljudi isti.  Uomu ku uom samînă.  (izreka)     [Vidi]
602  Svo nariču, a on peva.  Tuoţ sa plîng, da ĭel kîntă.  (zagonetka)     [Vidi]
603  Svrakalica, džakalica, dô pregazi, put prelazi.  Kuţofana, zdrankovana, trĭaśe vaļa, trĭaśe kaļa.  (zagonetka)     [Vidi]
604  SVUDA IMA BUDALA  ĐARÎNDU ĬASTĂ NARUOḐ  Povastă bužukurasă kare arată kî đ-aĭ naruoḑ ĭastă đarîndu, nu numa în kasa nuastră. — Šaljiva priča koja kazuje da budala ima svuda, ne samo u našoj kući.
(anegdota)     [Vidi]
605  ŠAFRANČIĆU, ŽUTE BOJE  BRĂNDUŞAUĂ GALBIŃUARĂ  (lirika)     [Vidi]
606  ŠAP-ŠAP-ŠAP!  ŞAP-ŞAP-ŞAP!  Đeskînćik bužukuruos. — Šaljiva bajalica.(bajalica)     [Vidi]
607  Šiknulo iz tebe, da šikne! (var.) Šiknuo proliv iz tebe, da šikne! (var.) Strefio te proliv, dabogda!  Ţîşńirĭa đin ćińe, sî ţîśńaskă! (var.) Ţîśńirĭa pîşku đin ćińe, sî ţîşńaskă! (var.) Lovi-ć-ar pîşku, dabuogda!  Aşa mumîńiļi blastîmă kopiĭi, kînd nu sînt mĭarńiś. Blastămu nu sa ĭa-n samă kî ĭe grĭeu. — Obično majke ovako kunu svoju decu zbog nekog nestašluka. Kada se za njih kaže da su „dosadna ko proliv”. Ne smatra se teškom kletvom.(kletva)     [Vidi]
608  Šiša ga kao ovcu.  Ăl tunźe ka pi uaĭe.  (izraz)     [Vidi]
609  Škrt više plaća, lenj više trči.  Zgrśitu măĭ mult plaćiaşće, ļeńuosu măĭ mult aļargă.  (izreka)     [Vidi]
610  Šta ako umre čovek, ne pravi se rupa u nebu, nego u zemlji.  Śe dakă muare uomu, nu sa faśe gaură-n śerĭ, numa-n pomînt.  (izreka)     [Vidi]
611  Šta ako umre čovek, ne zbrčka se nebo.  Śe dakă muare uomu, nu sa zbîrśaşće śerĭu.  (izreka)     [Vidi]
612  Šta je to „pita-raspita”?  Śi ĭe aĭa „pită-raspită”?  (zagonetka)     [Vidi]
613  Šta mauče kao mačka, a nije mačka?
— Mačor.  
Śe sa kîntă ka mîţa, da nu ĭe mîţă?
— Mîrtanu.
  
(pitalica)     [Vidi]
614  Šta napraviš odmah, čim ustaneš?
— Trag.  
Śe faś uodma kînd ći skuoļ?
— Urmă.
  
(pitalica)     [Vidi]
615  Šta radi petao kad se popne na ogradu?
— Drži se da ne padne.  
Śe faśe kokuoşu kînd sa suĭe pi gard?
— Sa ţîńe să nu kadă.
  
(pitalica)     [Vidi]
616  Šta radi zec kad napuni godinu?
— Počinje drugu.  
Śe faśe ĭepuru kînd înpļińiaşće un an?
— Pļakă pi duoĭ.
  
(pitalica)     [Vidi]
617  Što čuje lice, da ne čuje naličje. /ili: Što čuje osoje, da ne zna prisoje./  Śe auđe faţa, sî n-audă duosu.  (izreka)     [Vidi]
618  Što je dobro, ne traje dugo.  Śe ĭe bun, nu ţîńe mult.  (izreka)     [Vidi]
619  Što je iza praga, prag da ne prelazi.  Śe ĭe dupa prag, pragu să nu trĭakă.  Śe nu ĭe đi spus să audă tot satu, trăbe să ramînă în kasă. — Što nije za kazivanje da čuje celo selo, treba da ostane u kući.(izreka)     [Vidi]
620  Što je za kuću, nije za selo.  Śe ĭe đi kasă, nu ĭe đi sat.  (izreka)     [Vidi]
621  Što si tražio, to si našao.  Ś-aĭ katat, aĭ aflat.  La kopiĭ, kînd dupa svadă sa ĭau la bataĭe, da pĭe urmă plîng şă aļargă la parinţ sî sa vaĭće . — Deci, kad se posle svađe potuku, pa posle plaču i trče roditeljima da se žale.(izreka)     [Vidi]
622  Što ti iz usta izleti, po vratu nek te klepi.  Đin gură sî-ţ ĭasă, dupa kap sî-ţ ţîasă.  Kînd duoĭ sa svađesk, şî sa blastîmă unu pi altu. Aĭa śe kaţ tu miĭe, să-ţ fiĭe ţîĭe. — Kad se dvoje svađaju, i kunu jedno drugo. Ono što želiš meni, nek se desi tebi.(kletva)     [Vidi]
623  Što vuci izjedu, više ne vidiš.  Ś-a mînkat lupi, nu măĭ vĭeḑ.  (izreka)     [Vidi]
624  ŠUMO, SESTRO, ŠUMICE  PADURE, SORO, PADURE  Kînćik rumîńesk đi duor, kare kîntă un Sîrb đi la Miruoś! — Vlaška ljubavna pesma, koju peva Srbin sa Miroča. Pesmu je naučio od Vlaha u selu (Miroč je mešovito, srpsko-vlaško selo, zasnovano 1872. godine).

1) U vlaškoj verziji: kîntă (prezent); u ovoj, pevač koristi aorist: kînta (akc. kînta, „pevaše”) uz obrazloženje dato obrađivaču zapisa (2011. godine) da to znači „mnogo kukavica peva” (množina).
(lirika)     [Vidi]
625  TAKO TI JE KOD SIROTINJE  TAŚ, KĂ AŞA ĬE LA SARAŚ  (anegdota)     [Vidi]
626  TAMO DOLE, U BAŠTICI  KOLO-N VAĻE, ÎNTR-O GRAĐINĂ  Kînćik rumîńesk, đi duor, đi o muĭare, kare avut şapće ibomńiś. * Vlaška pesma, o ženi koja je imala sedmoro ljubavnika.
Napomena: Prilikom manipulacije sa snimkom, obrisan je prvi stih pesme. U pogledu dijalekta, pevač je odstupio od svog maternjeg dijalekta, koji se govori u Porečkojh reci, i napev izgovara prema uzoru koji on smatra „uglednijim”, a koji je blizak rumunskom jeziku koji su oni bili u prilici da čuju preko rumunskih radio stanica.
(lirika)     [Vidi]
627  TANDARIKA, TANDARA  TANDARIKĂ, TANDARĬA  (erotika)     [Vidi]
628  Tašto, tašto, voće gorko, kad bi celog leta zrila, ti bi opet gorka bila.  Soakră, soakră - poamă akră, đe ć-aĭ koaśe toată vara, tot aĭ fi akră ş-amară.  (izreka)     [Vidi]
629  Ti ne veruješ meni, a hoćeš da Bog veruje tebi.  Tu nu ma krĭeḑ pi mińe, da vrĭeĭ Dumńeḑîu sî ći krĭadă pi ćińe.  (izreka)     [Vidi]
630  Ti si prdnuo, a ljudi će reći da si se sav usrao.  Tu ć-aĭ bĭeşît, da lumĭa o să spună kî ć-a-ĭ kakat tuot.  (izreka)     [Vidi]
631  Trbuh moj na trbuh tvoj, dugo moje u rupu tvoju.  Burta mĭa pi burta tĭa, lunga mĭa în gaura tĭa.  Sprava od tikve kojom se vadi vino iz bureta. (Vidi: tragulă )(zagonetka)     [Vidi]
632  TRI SESTRE  TRIĬ SURUORĬ  (pripovetka)     [Vidi]
633  Trn ubode kozu, koza bode čiču, čiča bije babu, baba seče petlu glavu.  Rugu rugă kapra, kapra înpunźe muoşu, muoşu baće baba, baba taĭe kapu la kokuoş.  (brzalica)     [Vidi]
634  Trupac-šupac, za rep ga vučem.  Tutuk-bunduk, đi kuadă ăl duk.  (zagonetka)     [Vidi]
635  Tup ovde, tup onde, i tupko preko Dunava ode.  Tanda aič, tanda koļa, tanda treku Duńerĭa.  (zagonetka)     [Vidi]
636  TURIH RAZBOJ IZA KUĆE  SKOSĂĬ RAZBUOĬU DUPA KASĂ  Kînćik ku kare la şîḑîtuorĭ s-a rîzîļit muĭeri-ļi kare n-a şćiut să ţîasă. — Pesma sa kojom su na sedeljkama ismevane žene koje ne znauju da tkaju.(satira)     [Vidi]
637  U bukovoj duplji đavolovo srce.  În butuarkă đi fag, ińimă đi drak.  (zagonetka)     [Vidi]
638  U bukovom deblu, đavolovo srce.  Ińima đi drak, într-o butuarkă đi fag.  (zagonetka)     [Vidi]
639  U dnu dolje leže golje.  În vaļe adînkă stau golańi brînkă.  (zagonetka)     [Vidi]
640  U dnu jednog potočića čuje se pesma petlića.  Într-un fund đi ogaşăl kîntă un kokoşăl.  (zagonetka)     [Vidi]
641  U gomili ljudi najbolje se kriješ.  În lumĭe multă măĭ bun đi pituļ.  (izreka)     [Vidi]
642  U gori puca, u selu odjekuje.  În munće pokńaşće, în sat rasună.  (zagonetka)     [Vidi]
643  U gori se rodih, u gori provodih, u selo me snesoše, i minđuše metoše.  În munće ma fakuĭ, în munće kreskuĭ, în sat ma dusîră, śarśiĭ în pusîră.  (zagonetka)     [Vidi]
644  U istom buretu i vino i rakija, a ne mešaju se.  În butuoń şî vin şî rakiu, da nu sa mĭastîkă.  (zagonetka)     [Vidi]
645  U jednoj štali kobila rže.  Într-o ştală ĭapa zbĭară.  (zagonetka)     [Vidi]
646  U ruci što je, stvarno je.  Śe ĭe la mînă, nu ĭe minśună.  Numa în aĭa śe ĭe în mîna tĭa puoţ sî krĭeḑ, alalt tuot puaće să fiĭe mînśună guală. — Samo no što imaš u ruci dostojno je vere, sve ostalo može biti gola laž.(izreka)     [Vidi]
647  U rupu uđe, pacov nije, bradu ima, popa nije.  În gaură tună, şobuol nu ĭe, barbă are, puopă nu ĭe.  (zagonetka)     [Vidi]
648  U sred polja lonac vri.  În poĭană uala fĭarbe.  (zagonetka)     [Vidi]
649  U štali punoj konja, svi su beli, samo jedan crven.  Într-o koşară pļină đi kaĭ, tuoţ albĭ, numa unu ruoşu.  (zagonetka)     [Vidi]
650  U trapave dane ne idi u goste, jer će ti kurac upasti u zamku.  Pi la arţ nu ĭe bun sî će duś pi la-ĭ ’lalţ, kî daĭ ku pula-n laţ.  Aşa a vorbit aĭ batrîń, da śe însamnă ḑîkala, astîḑ nu s-a şćiĭe. — Tako su govorili stari, a šta znači izreka, danas se ne zna.(izreka)     [Vidi]
651  U vodi stoji, al’ se ne poji.  Stă în apă, da nu sa adapă.  (zagonetka)     [Vidi]
652  U žbunju stoji a ne diše.  Stă în tufă da nu suflă.  (zagonetka)     [Vidi]
653  Ućuti! Zaveži! Začepi! dosl. „Uvuci je(zik) u kanije”.  Bago-n ćakă!  (izreka)     [Vidi]
654  Ud ulazi, ud izlazi,
Ud kućom gospodari.  
Muaka tună, muaka ĭasă,
Muaka faśe rînd în kasă!
  
„Muaka” ĭe vuorba blîndă đi „alatu” barbaţăsk. — „Muaka” je ublažena reč za muški „alat”.(izreka)     [Vidi]
655  Udaj me za Giceta  Dă mă mumă după Giţă  (poskocica)     [Vidi]
656  Udarilo ga sunce. Udarilo ga je u glavu, jer je išao gologlav.  La lovit suariļi. Ĭ-a dat în kap, kă a mĭers ku kapu guol.  Kînd ĭe suariļi tare da uomu mĭarźe pĭ-afară ku kapu guol. Rum. insolație. — Kada je jako sunce a čovek napolju ide gologlav. Sunčanica, toplotni udar.(izraz)     [Vidi]
657  Umiljato jagnje dve ovce siše, a jogunasto siše kod ovna.  Mńelo-l blînd suźe duauă uoĭ, da-l spăriuos zbaće la berbĭaśe.  (izreka)     [Vidi]
658  Umrli su oni što nas hvale, a žive oni što nas kude.  A murit kare ń-a faļit, da traĭaşće kar’ ńi puvestăşće.  (izreka)     [Vidi]
659  Uplašio se krakati da će selo buktati.  S-a spumîntat bîskîkaratu kă arđe satu.  „Krakati” je drvo koje sa sebe ujesen stresa lišće, zahvaćeno vatrenim bojama.(zagonetka)     [Vidi]
660  USTA BIH VAM, MOME, JEO  MÎNDRILOR, MÎNKAVAŞ GURA  Kînćik rumîńesk đi dragustă * Vlaška ljubavna pesma.(lirika)     [Vidi]
661  Usta da imaš za vodu i hranu, jezik da nemaš.  Gură să aĭ đi apă şî đi mînkare, ļimbă sî naĭ.  (izreka)     [Vidi]
662  Usta dupe mlate.  Gura baće kuru.  Pintru vuorbe uomu kapîtă bataĭe. — Čovek zbog reči dobija batine.(izreka)     [Vidi]
663  UZALUD SAM DRAGA, LEPA  ŹABA MIS MÎNDRĂ, FRUMUASĂ  Kînćik fećĭesk, đi duor, đi fată frumuasă kare muma o ţîńe-n kisă-n kasă. — Devojačka ljubavna pesma, o lepoj devojci koju majka drži zatvorenu u kući.(lirika)     [Vidi]
664  Uzmi džakom, videćeš se s vragom.  Ĭa ku saku, vĭeḑ pi draku.  Învăţatura uoţîlor, sî sa fure kîći kîta, să nu sa kunuaskă. — Lopovska škola, da se krade po malo, da se ne primeti.(izreka)     [Vidi]
665  Vadi, vraže, to što kriješ, da te govnom ne prebijem!  Skuaće, draśe, ś-aĭ luvat, kă će bat ku kakat!
(var. Skuaće, draśe, ś-aĭ pitulat kî ć-omuor ku kakat!)
  
Kada čovek izgubi ili zaturi neku stvar pa ne može da je nađe iako je uporno traži, veruje se da ju je đavo ukrao i „seo” na nju. Ovom kletvom đavo se primorava da je „otkrije” i vrati vlasniku.(kletva)     [Vidi]
666  Vampir prvo pojede svojtu.  Moruońu întîń manînkă đintr-a luĭ.  Kînd vrunu faśe rîaļe lu aĭ luĭ. — Kad neko učini zlo svojima.(izreka)     [Vidi]
667  Vatra golema, a dima nema.  Fuoku arđe, fum nu mĭarźe.  (zagonetka)     [Vidi]
668  Veliki oprez prevlada veliku nesreću.  Paza bună petrĭaśe primĭažđa rîa.  (izreka)     [Vidi]
669  VELIKI TODOROVAC U RERNI  SÎNTUAĐIRI AĬ MARĬ ÎN RĬERNĂ  O muĭarĭe đi la Arnaglaua puvestîaşće ś-a paţît vińirĭ nuapća, înainća lu Sîntuađiru al mare, anu 1965. — Žena iz Rudne Glavi priča šta je doživela u noći pred Todorovu subotu, godine 1965.(anegdota)     [Vidi]
670  Veliko dobro veliko zlo čeka.  Mare bińe mare rău aşćată.  Rău ku bińe sa skimbă, ńiśunu nu ţîńe mult. — Zlo i dobro se smenjuju, nijedno ne traje dugo.(izreka)     [Vidi]
671  Veliko drvo sa dvanaest grana, na svakoj grani po jedno gnezdo, u svakom gnezdu po četiri tića, a u svakom tiću po sedam jaja.  Un ļemn mare ku doasprîaśe krĭenź, în tuata krĭanga kîći un kuĭb, în tuot kuĭbu kîći patru puĭ, în tuot puĭu kîći şapće uauă.  (zagonetka)     [Vidi]
672  VELIKO VRAĆANJE ČINI  ÎNTORSURA A MARE  Tekst i tonski zapis velike bajalice kojom se odbijaju bačene čini, i vraćaju onome ko ih je napratio. (Prilog u obradi)(bajalica)     [Vidi]
673  VIDA  VIDA  Rumunska paralela vlaške pesme o Gici Katanjici, iz sela Banje u Almašu (Banat).(balada)     [Vidi]
674  Vidi dlaku u tuđem oku, a ne vidi gredu u svom.  Vĭađe păru-n uokĭu toĭa, da nu vĭađe bĭrna în aluĭ.  (izreka)     [Vidi]
675  Vino i sirće prave se strpljivošću.  Vinu şî oţătu sa fak ku înśetu.  (izreka)     [Vidi]
676  VITA JELA  BRAD FRUMUOS  (lirika)     [Vidi]
677  Voda se pred zoru ledi.  Apa đi kîtra ḑîuă îngĭaţă.  (izreka)     [Vidi]
678  Vodu prelazi, al’ se ne ukvasi.  Trĭaśe pista apă, da nu sa adapă.  (zagonetka)     [Vidi]
679  VOJNIČKI LEŠNIK  ALUNA VOĬŃIŚASKĂ  Мuškаrаc kоmе prеdstојi оdlаzаk u vојsku ili rаt, nа Prеоbrаžеnjе (la Pobražîmĭ), izmеđu pоnоći i prvih pеtlоvа, оdlаzi dо unаprеd izаbrаnоg lеšnikа, skidа sе dо kоžе i stаје licеm prеmа istоku а lеđimа prеmа izаbrаnој grаni. S rukаmа pоzаdi, zаhvаtа grаnu i sаviја је dо strаžnjicе dа bi guzоvimа uhvаtiо i оtkinuо јеdаn lеšnik, trudеći sе dа tо budе bоkоr оd trоlеšnikа. Nе оblаčеći sе, vеć tаkо nаg, s оdеćоm i uzbrаnim lеšnikоm u rukаmа, оdlаzi dо mеstа gdе је rаniје uоčiо rаscvеtаnu pаprаt i nа isti nаčin, guzоvimа, ubеrе njеn cvеt, fluаrе đi fĭаrigă. Теk оndа mоžе dа sе оbučе i vrаti kući gdе, u tоku prеpоdnеvа, оd trоlеšnikа izаbеrе nајbоlјi i, sеdеći nа kućnоm prаgu, izbuši gа šilоm i krоz rupicu iščаčkа јеzgrо. U isprаžnjеnu lјusku stаvi, u čеsticаmа, živu (аrźint viu), kоmаdić mеrmеrа (mаrmur), kоmаdić plоvkinоg pеrа (pаnă đi rаţă), kоmаdić livаdskе trаvе kоја је pоslе kоsаčа оstаlа nеpоsеčеnа, kоmаdić tаmјаnа (tаmîńе), čеsticu zlаtа, оbičnо sаstrugаnu sа zlаtnоg prstеnа, dеlić nоktа vаnbrаčnо rоđеnоg dеtеtа (ungĭе đi kоpil fаkut đi kuоpil), kоščicu ptičicе cаrić (uоs đi pituļik) i, nаrаvnо, cvеt pаprаti. Lеšnik sе zаtim zаliје vоskоm i nаd njim sе, uz upаlјеnu slаvsku svеću, tu, nа prаgu, triput izgоvаrа bаsmа navedenog sаdržаја. Оvаkо priprеmlјеn vојnički lеšnik је rаniје, kаd sе u rаt оdlаzilо u sоpstvеnој оdеći, ušivаn u rеvеr kаputа, а dаnаs sе stаvlја u plаtnеnu vrеćicu i nоsi u gоrnjеm lеvоm džеpu unifоrmе, ili, uviјеn u nоvinе i оmоtаn lеplјivоm trаkоm, u nоvčаniku uz оstаlа ličnа dоkumеntа. Ovaj lešnik se najčešće zove aluna voĭńiśaskă (vojnički lešnik), ili aluna đeskîntată (prebajani lešnik).(bajalica)     [Vidi]
680  VRAĆANJE ČINI (1)  ĎESKÎNŤEK ĎE ÎNTORSURĂ (1)  Bajalica kojom se vraćaju bačene čini.(bajalica)     [Vidi]
681  VRAĆANJE ČINI (2)  ĎESKÎNŤEK ĎE ÎNTORSURĂ (2)  Bajalica kojom se vraćaju bačene čini.
(bajalica)  ne još   [Vidi]
682  VRAGOLASTA ŽENA  MUĬERĬA ALDRAKULUĬ  (pripovetka)     [Vidi]
683  Vrelu vodu probaj rukom, a ne štapom.  Apa fĭartă probĭa ku mîna, nu ku bîtu.  (izreka)     [Vidi]
684  Vreme lepo, zajebalo kukavicu.  Vrĭamĭa bună, a zaĭebit kuku.  S-a puvestît kă aşa a ḑîs kîćodată aĭ batrîń, ama la śe fĭeļ đi vrĭame s-a ginđit, şî śe ļigatură avut vrĭamĭa-ĭa ku kuku, astîḑ nu sa măĭ şćiĭe. — Pričalo se da su tako ponekad kazivali stari, ali na kakvo se vreme mislilo, i kakvo je to vreme imalo veze sa kukavicom, danas se više ne zna.(izreka)     [Vidi]
685  Vrti se ko mudo u kotliću.  Sa-nvîrćaşće ka kuoĭu-n feruaĭkă.  Đ-aăĭa kare nu stau în luok pi paśe pănă şăd. — Za one koji ne miruju, nego se vrpolje dok sede.(izreka)     [Vidi]
686  Vrti se ko prdež u pantalonama.  Sa-nvîrćiaşće ka bĭeşîna-n śuariś.   Đi aăĭa kare nu puot sî şća mĭarńiś la un luok. — Za one koji ne mogu da miruju na jednom mestu.(izreka)     [Vidi]
687  Vrti, vrti, bup!  Vrći, vrći, tup!  (zagonetka)     [Vidi]
688  Vuče se kao magla.  Sa traźe ka śaţa.  Sa ḑîśe đi vrunu kare mĭarźe-n śet, da-r trăbuĭa sî grabĭaskă, kă lumĭa-l aşćată pintru vrun lukru. — Kaže se za nekog koji ide sporo, a trebalo bi da žiri, jer ga ljudi čeju zbog nekog posla.(izraz)     [Vidi]
689  Za kuću lepotana niko ne pita.  Ńima nu întrabă đi kasa lu frumuosu.  Sa-ntrabă đi kasă lu vrun maĭstur, đi alu vrun lukratuorĭ vrĭańik, or đ-alu vro găzdoćină, da đi kasa lu ăla kare ĭe numa frumuos, nu-ntrabă ńima. — Pita se za kuću nekog majstora, nekog vrednog radnika, ili nekog bogataša, ali za onoga koji je samo lepotan, ne pita niko.(izreka)     [Vidi]
690  Za svaki praznik po jednu zakrpu, da pokriješ golotinju.  În tuata sîrbatorĭaua şĭ kiptorĭaua, sî-ţ astruś beļaua.  Porînka đi muĭerĭ ļenuasă, kare mĭerg rupće şî sa vaĭtă kî sînt mulće sîrbatuorĭ la kare nu sa kîrpĭaşće. — Poruka lenjim ženama koje idu pocepane, i žale se da je mnogo neradnih dana kada ne sme da se krpi.(izreka)     [Vidi]
691  Za šugavo dupe trebaju veliki nokti.  La kur rîńuos trăbe ungĭe marĭ.  (izreka)     [Vidi]
692  Zaduva se, naduva se, okruglasto mi se diže.  Mi sa înflă, mi sa-ngînfă, fofoluaka mi sa skuală.  (zagonetka)     [Vidi]
693  Zagonetke-zanovetka: ko je neće znati, creva će mu zavezati.  Giśu-miśu: kare nu va giśi, maţîļi-n ĭel sa vo zgrśi.  (zagonetka)     [Vidi]
694  Zario mu se nož do koske.  Ĭ-a dat kuţîtu đi uos.  Are mare nakaz. — Ima veliki problem.(izreka)     [Vidi]
695  Zašto Ciga prodaje konja?
— Zato što ne može konj da proda Cigu.  
Đi śe ţîganu vinđe kalu?
— Đi śe nu puaće kalu să vindă ţîganu.
  
(pitalica)     [Vidi]
696  ZAŠTO JE PČELA CRNA  ĐI ŚE ĬE ALBINA ŃAGRĂ  (basna)     [Vidi]
697  Zašto lovac traži zeca?
— Zato što ne zna gde je.  
Đi śe vînatuorĭu kată ĭepuru?
— Đi śe nu şćiĭe unđi ĭe.
  
(pitalica)     [Vidi]
698  Zašto mačka premešta mačiće?
— Da ne budu na mestu gde su bili.  
Đi śe mîţa mută puĭi?
— Sî nu fuĭe la loko-la unđ-a fuost.
  
(pitalica)     [Vidi]
699  Zašto magarac gleda u sunce dok opasuje magaricu?
— Da vidi da li ima vremena da opađe i tebe.  
Đi śe sa uĭtă magarĭu-n suare pănă kîlarĭaşće mîgariţa?
— Sî vadă dar are vrĭame să ći kîlarĭaskă şî pi ćińe.
  
(pitalica)     [Vidi]
700  Zašto pada kiša?
— Da jebe zemlju, da rodi.  
Đi śe pluaĭe?
— Sî fută pomîntu, sî rođaskă.
  
(pitalica)     [Vidi]
701  Zašto siromah ne preže volove?
— Pa, zato što ih nema! [Por.]  
Đi śe saraku nu-n źugă buoĭi-n źug?
— Pă, đ-aĭa kă nu-ĭ are!
  
(pitalica)     [Vidi]
702  Zašto su zecu zadnje noge duže?
— Da se ne saginješ kad ga ljubiš u dupe.  
Đi śe sînt la ĭepur piśuarļi đinapuoĭ măĭ lunź?
— Sî nu ći apļeś kînd ăl ţuś în kur.
  
(pitalica)     [Vidi]
703  Zašto vo leži?
— Zato što ne može da sedi na stolici.  
Đi śe bou sa kulkă?
— Đi śe nu puaće să şadă pi skamn.
  
(pitalica)     [Vidi]
704  Zašto zec ima meku kožu na nogama?
— Da te ne grebe kad te zajaše.  
Đi śe ĭepuru are pĭaļe muaļe la piśuare?
— Sî nu ći zgîrîĭe kînd ći vo kîlari.
  
(pitalica)     [Vidi]
705  Zašto žene mnogo pričaju, a muškarci mnogo misle?
— Žene imaju dvoja usta, a muškarci dve glave.  
Đi śe muĭerļi mult vorbĭesk, da uamińi mult ginđesk?
— Muĭerļu au duauă gurĭ, da uamińi duauă kapiće.
  
(pitalica)     [Vidi]
706  Zauzdao ga đavo.  Ĭ-a pus draku frîu-n kap.  L-a luvat draku pi plaku luĭ. — Uzeo ga je đavo pod svoje.(izreka)     [Vidi]
707  Zavlačim ruku u grmić, hvatam dragog za repić.  Bag mîna în tufiţă, prind pi naĭka đi kođiţă.  (zagonetka)     [Vidi]
708  ZBOG TA TVOJA OKA DVA  DAĬKO, PINTRU UOKI TÎĂĬ  Đin kînćik „Daĭko, pîntru uoki tîăĭ” — Iz pesme „Zbog ta tvoja oka dva”.
(lirika)     [Vidi]
709  ZELEN LIST OD RUJEVINE  FOAIŢĂ VĬARĐE ĐE SKUMPINĂ  (lirika)     [Vidi]
710  ZELEN LIST, PETLOVA KRESTA  FRUNḐĂ VĬARĐE, ĬARBĂ KRĬAȚĂ  Kînćik rumîńesk đi duor * Vlaška refleksivna pesma
(lirika)     [Vidi]
711  ZELEN LISTAK OD PELINA  FOAĬE VERĐE, PELENIŢĂ  Grupa mladića iz Halova peva pesmu dok ostali mladići i devojke podižu ljuljašku.
(lirika)     [Vidi]
712  ZELEN LISTAK TUŠANJ BILJKE  FUAĬE VĬARĐE, TALPA GÎŞĆI  (erotika)     [Vidi]
713  ZELEN LIŠĆE, PALAMIDE  FRUNḐĂ VĬARĐE, PALAMIDĂ  (erotika)     [Vidi]
714  Zimi služi, leti zube suši.  Ĭarna ažută, da vara đinţî uskă.  (zagonetka)     [Vidi]
715  Zimi ubava, leti šugava.  Ĭarna maruasă, vara rîpuasă.  (zagonetka)     [Vidi]
716  Zlo je bez žene, ko opanak bez poveza, kao svinja bez kože.  Rău făr’ đi muĭare, ka opinka făr’ đi urḑăļe, ka skruafa făr’ đi pĭaļe.  (izreka)     [Vidi]
717  Zlo je sa zlom, ali bez zla još je veće zlo.  Rău ku rău, ama fara rău şĭ măĭ mare rău.  A fuost vro povasta kare s-a gaćit ku asta ḑîkală, ama povasta s-a zuĭtat da ḑîkala a ramas, şî sa pumeńaşće kînd uamińi sa vaĭtă đi vrun rău. Uńi numa ţîn minće kă „rău” đin povasta-ĭa, a fuost muĭarĭa lu vrun uom, kare ĭ-a fakut mulće „nîsarîmbĭe”, ama ĭel, saraku, la urmă a vaḑut kă nu puaće trai fara ĭa. — Bila je neka priča koja se završavala ovom izrekom, ali se priča zaboravila a izreka ostala, i pominje se kad se ljudi žale na neko zlo. Jedni samo vele da je „zlo” iz te priča bila žena nekog čoveka, koja mu je pravila razne pakosti, ali je on, siroma, na kraju video da ne može živeti bez nje.(izreka)     [Vidi]
718  Znam sve, al’ ne mogu.  Şćiu tuot, ma nu puot.  Đispre uom batrîn: are şćire, n-are pućare. — O starom čoveku: ima znanje, ali nema snagu.(izreka)     [Vidi]
719  Zube stiskaš, dupetom pritiskaš, rukama vučeš, jedva je navučeš.  Đin đinţ strînź, đin kur înpinź, đin mîń traź, ş-abĭa o baź.  (zagonetka)     [Vidi]
720  Zviždući svom dupetu, jer mome pesmu ne znaš.  Şuĭră tu la kuru tĭeu, kî la-l mĭeu nu-ĭ şćiĭ kînćiku.  Katîţ trĭaba tĭa. — Gledaj svoja posla.(izreka)     [Vidi]
721  Žaba stalno u vodi stoji, pa je opet mala.  Bruaska tuot în apă stă, şî ĭar’ ĭe mikă.  (izreka)     [Vidi]
722  Žena (može da) te udavi u kašici vode.  Muĭarĭa ći-ńakă într-o ļingură đi apă.  Muĭarĭa ĭe tare vikļană şî puaće să fakă ku uomu śe gud vrĭa. — Žena je veoma lukava i može sa mužem da uradi šta god hoće.(izreka)     [Vidi]
723  Žena i magare gledaju kod svakog brega da te zbace preko glave, a ti dobro pritegni uzde, i ne daj se.  Muĭarĭa şî magarĭu sa uĭtă la tuot sluogu sî-ţ đia în kurişkapiće, da tu strînźe kapîăstru bińe, şî nu ći da.  (izreka)     [Vidi]
724  Žena može i ozgo i ozdo, a muškarac samo ozdo.  Muĭarĭa puaće şî đisupra, şî đižuos, da uomu numa đižuos.  (zagonetka)     [Vidi]
725  Žito će uteći od teških oblaka, ali brašno od zle ruke neće.  Grîu skapă đi nuverĭ grĭeĭ, da faina nu skapă đi mîna rîa.  Faina tuata muĭarĭa plumađiaşće, da nu au tuaće mînă bună, uşuară ş-învaţată. — Brašno sve žene mese, ali nemaju sve dobru, laku i veštu ruku.(izreka)     [Vidi]
726  Živi kao bubreg u loju.  Traĭaşće ka rarunkiļi-n său.  (izreka)     [Vidi]
727  Kurče, kurče,
Zbog tebe me prebiše!
A kad te krutog videše,
Još jednom me
Mlatnuše!
  
Pulă, pulă,
Pintru ćińe ma batură!
Kînd će vaḑură ĭeĭ skulată,
Măĭ đaţîră
Înk-o dată!
  
(erotika)     [Vidi]
728  — Kako jarac preskače potok?
— Isto kao koza.
  
— Kum săre pîrśu pista ogaş?
— Tot una ka kapra.
  
(pitalica)     [Vidi]