TANDA (442. st.), stočarsko-ratarsko (ranije stočarsko) seosko naselje (54,8% agrarnog st.) razbijenog tipa, u klisuri reke Crnajke (Valja mare - velika voda), desne pritoke Porečke reke, s obe strane puta Zaječar-Donji Milanovac, 40 km severno od Bora. Površina atara iznosi 4.076 ha. Prostorno se razvija u visinskom pojasu 350-450 m. Prvi put se pominje u XIX v. St. je srpsko i vlaško (slavi Sv. Petku i Sv. Nikolu; vašari - 25. maj, 21. jun i 15. septembar), doseljeno uglavnom iz sela Gornjana. Indeks demografskog starenja (is) kreće se u rasponu od 0,6 (1961) do 1,4 (1991). Većina porodica nastanjena je po obroncima Deli Jovana (1137 m), gde se koristi više potesa za ispašu: Krakuokni, gde postoje ostaci nekadašnje rudarske aktivnosti; Krakukrčag, gde su ranije izrađivani zemljani lonci; Kraku Ursul (mesto sa mnogo medveda); Krakograda (nekadašnja zajednička ograđena ispaša - "samopas", gde se držala stoka bez pastira) i dr. Vodovod dobija 1969. god. Ima četvororazrednu OŠ, dom kulture, zdravstvenu ambulantu, Zemljoradničku zadrugu "Poljoprom" i dr. U ataru postoji nalazište granita.
• Izvor/Source: Geografska enciklopedija naselja Srbije / pod rukovodstvom Srboljuba Đ. Stamenkovića Beograd : Geografski fakultet Univerziteta : Agena : Stručna knjiga, 2001, e.j. Tanda
|